Spotlight Effect » Journalistiek

Hoe begin je met datajournalistiek?

Paul Vereijken — Tue, 05 Jul 2011 20:27:38 +0000

Voorlopers als The Guardian en The New York Times presenteren prachtige voorbeelden van datajournalistiek. In Nederland zien de eerste projecten het licht. Ruttes Rapport (RTL Nieuws) is een inspirerend project dat inzichtelijk maakt of de belangrijkste beloftes van het kabinet ook waargemaakt worden. Helaas heeft het gros van de journalisten niet de tijd of de (technische) kennis om zulke datajournalistiek te bedrijven. Maar misschien hoeft dat ook niet.

Om een start te maken met datajournalistiek is het volgens mij belangrijk om klein te beginnen. Tuig geen grote projecten op om te starten, maar houd het behapbaar en concreet.

Hoe dan precies? Daar heb ik wel ideeën over, maar ik ben ook slechts een beginneling ben op dit terrein. Dit artikel is in eerste instantie dan ook bedoeld als aanzet tot een discussie. Wat zijn goede onderwerpen om op te pakken? De juiste toepassingen om je te helpen? Wie kan je verder helpen? Het volledige antwoord op deze drie vragen heb ik niet. In dit artikel geef ik een aanzet en de discussie die hopelijk ontstaat onder dit artikel – in de reacties – en elders zorgt dan vanzelf voor een volledig(er) beeld.

Welke onderwerpen?

Klein beginnen vraagt om behapbare onderwerpen. Journalisten zouden dus kunnen kijken naar werk dat ze al doen en waar ze met een kleine moeite op termijn meer uit kunnen halen. Een paar maanden geleden spraken journalist Arjan Dasselaar en ik hierover. Snel hadden we een korte lijst met onderwerpen. Voor politieverslaggevers is het waarschijnlijk een kleine moeite om bij te houden waar wietplantages worden opgerold. Gemeenteraadsverslaggevers zouden gemakkelijk het stemgedrag van raadsleden kunnen turven. Na een paar maanden kunnen journalisten uit beide overzichten conclusies trekken die mogelijk weer nieuwe verhalen opleveren.

Welke toepassingen?

De eerste toepassing die in mij opkomt: Google Docs. Voor veel kleine projecten zullen spreadsheets als basis dienen om de data te ordenen. De mogelijkheden die Google Docs daarvoor biedt zijn meer dan voldoende. Natuurlijk kun je spreadsheets opzetten en vullen naar wens, maar met een paar keer klikken deel je ze ook met anderen – zij kunnen je weer helpen met vullen – of maak je een grafiek op basis van de verzamelde gegevens.

Wie kan je helpen?

Datajournalistiek is absoluut geen domein van journalisten alleen. De grootste actieve voorvechter van openbare (overheids)data is misschien niet eens de journalistiek, maar de Open Data-beweging die in Nederland sterk groeit. Denk aan Hack de Overheid, Apps for Amsterdam en Het Nieuwe Stemmen.

Om met datajournalistiek in Nederland voet aan de grond te krijgen is het belangrijk samen te werken. Organisaties als Hack de Overheid en Het Nieuwe Stemmen hebben de technische kennis om data te ontsluiten, analyseren en presenteren. Journalisten beheersen de vertelkunst en de podia om het nieuws dat daaruit naar voren komt te verspreiden.

Vul aan

Dit zijn mijn eerste two cents. De aanvullingen die op deze aanzet die worden achtergelaten onder dit artikel en elders blijf ik verwerken in dit bericht.

Illustratie door bionicteaching.

Paul Vereijken

Paul Vereijken is journalist en houdt zich dagelijks bezig met de verandering van zijn vak.

Vijf simpele stappen naar een transparantere journalistiek

Paul Vereijken — Tue, 10 May 2011 17:02:29 +0000

Journalisten zijn bij uitstek voor transparantie, maar als het op henzelf aankomt, zijn ze vaak vele malen minder transparant dan ze zouden kunnen zijn. De beroepsgroep die van anderen openheid over allerlei zaken eist, loopt zelf niet voorop. Dat is niet alleen een indruk van deze jonge journalist, maar blijkt ook uit onderzoek.

Hoe kunnen media transparanter worden? Discussies hierover verzanden al snel in ingewikkelde vraagstukken. Maar dat hoeft helemaal niet. Met een paar eenvoudige stappen, is de journalistiek een stuk transparanter te maken.

Openbaar mission statement, redactiestatuut en -code

Bijna elke redactie heeft een redactiestatuut en sommige hebben ook nog een mission statement en ethische code. Het ligt voor de hand wat je bereikt door die openbaar te maken: duidelijkheid over waar je als nieuwsmedium staat, hoe je handelt en wat lezers, kijkers en luisteraars van je kunnen verwachten. Toch is het geen vanzelfsprekendheid voor media om deze belangrijke documenten te publiceren. Uit het onderzoek van de Fontys Hogeschool Journalistiek blijkt:

Dat 60% van de onderzochte media een mission statement publiceert en 32% een introspectieve rubriek van de hoofdredactie publiceert. Nieuwsombudsmannen (3%) en publieksredacteuren (7%) zijn daarentegen dun gezaaid en slechts een enkel medium publiceert een eigen ethische code (15%) of een redactiestatuut (7%). Een op de vijf nieuwsmedia verwijst in hun colofon naar de Raad voor de Journalistiek en vooral regionale omroepen publiceren hun jaarverslagen (17%).

Verberg je fouten niet

Er gaat nog wel eens wat mis in de journalistiek. Dat is natuurlijk erg, maar veel erger is het dat het vervolgens vaak maar minimaal hersteld wordt. Aangezien nagenoeg elk nieuwsmedium ook op internet actief is, bestaat er geen excuus meer om fouten en correcties niet herkenbaar te publiceren. Een weblog in de vorm van een correctierubriek is zo aangemaakt en natuurlijk is elk bericht waar fouten in zijn geslopen, aan te passen. Of nog liever: de fout herkenbaar verbeteren en bij het artikel uitleggen dat het gecorrigeerd is en waarom.

Ben zo open als het maar kan over je bronnen

Dat een journalist in een uitgebreid onderzoek niet al zijn bronnen openbaar zal maken en hen wil beschermen, staat natuurlijk niet ter discussie als het gaat om meer transparantie. Meer transparantie moet de journalistiek verbeteren, niet onmogelijk maken.

Twee simpele manieren om transparanter te zijn over bronnen: publiceer je bronmateriaal en als je nieuws uit een persbericht haalt, laat dat dan ook blijken. Al je bronmateriaal publiceren, is natuurlijk alleen op internet haalbaar. Het web is dan ook een prima plek om bij nieuwsberichten die gaan over een motie van de Tweede Kamer die te publiceren, bij jaarcijfers het jaarverslag, het onderzoeksrapport bij onderzoeken en enquêtes, enzovoort.

Komt het nieuws uit een persbericht? Publiceer dan niet alleen het persbericht bij het nieuwsbericht, maar geef dat ook aan. Simpelweg door te schrijven: “…”, zegt de directeur in een persbericht. In plaats van: “…”, zegt de directeur. Die laatste schrijfwijze wekt namelijk de indruk dat de journalist zelf de directeur gesproken heeft.

Leg uit wat je wel en niet doet

Geen enkele journalist hoeft dagelijks een uitgebreide verantwoording over zijn werk te schrijven. Maar door bijvoorbeeld via Twitter of andere sociale media te laten weten wat je als journalist doet, geef je al meer openheid over je werk. Natuurlijk staat ook daarbij bronbescherming voorop.

Dagelijks maken journalisten ook allerlei keuzes. Over wat ze wel en niet doen. Welke nieuws wel gepubliceerd wordt en welk niet. Krant en nieuwsblog nrc.next hield daar een paar jaar geleden een blog over bij. Welke artikelen haalden de voorpagina van de krant? Inmiddels is dat weblog ter ziele, maar NRC-hoofdredacteur Peter van der Meersch licht in een nieuw blog incidenteel de keuzes van NRC toe. Gelukkig is NRC daar niet meer de enige in. De hoofdredactie van de NOS blogt bijvoorbeeld ook. Bij het ED (Eindhovens Dagblad) slaan meer en meer verslaggevers aan het bloggen, onder andere om te vertellen waar ze mee bezig zijn en hoe ze zelf tegen bepaalde actuele ontwikkelingen aankijken.

Kranten en tijdschriften doen iets vergelijkbaars overigens al jaren. In de meeste tijdschriften heeft de hoofdredactie een voorwoord en veel kranten lichten in de zaterdagse editie een actueel dilemma waar de redactie mee worstelt uit.

Publiceer profielen van je journalisten

Lezers, kijkers en luisteraars die meer willen weten over een bepaalde journalist, mogen doorgaans zelf aan het zoeken slaan. Er zijn maar weinig media die van elke journalist een kort profiel (opleiding, beroepsmatige achtergrond) publiceren. Gelukkig hebben steeds meer journalisten een profiel op LinkedIn of andere sociale media. Waarom zou je dat als nieuwsmedium dan niet koppelen in het colofon van je website?

Transparantie: niet voor de massa

Transparanter zijn over wat je wel en niet doet als nieuwsmedium, doe je niet omdat de massa hier op zit te wachten. Cijfers heb ik niet, maar ik kan me goed indenken dat het gros van de lezers, kijkers en luisteraars dit niet kan boeien. Maar dat mag geen argument zijn om het niet te doen. Onderzoeksjournalistiek bedrijf je ook niet omdat de massa er op zit te wachten. Of dat zo is, doet er niet toe. Dat geldt ook voor het transparanter maken van journalistiek: dat doe je omdat je er in gelooft dat journalistiek er beter van wordt.

Foto door victoriapeckham.

Paul Vereijken

Paul Vereijken is journalist en houdt zich dagelijks bezig met de verandering van zijn vak.

Media-aandacht verkopen: wat levert het op, wat kost het?

Paul Vereijken — Wed, 02 Feb 2011 15:31:11 +0000

‘Wat had het voor de ED-lezer, -websitebezoeker uitgemaakt als er voor dit artikel betaald was?’, die gedachte schoot door mijn hoofd bij het lezen van een artikel over een nieuw – in 2008 – sushirestaurant in Eindhoven.

Het ED (voluit: Eindhovens Dagblad) besteedt dagelijks aandacht aan tientallen onderwerpen. Bij het uitwerken van die onderwerpen tot artikelen voor de krant of website stellen we – ik werk als internetredacteur voor het ED – alle vragen waar we een antwoord op willen en relevant achten. Vaak zijn dat kritische vragen, niet bepaald het soort vragen waar instanties om staan te springen. Of gekker nog: hadden willen betalen om ze te beantwoorden.

Maar soms publiceren we ook stukken waarvan ik me afvraag of degenen in het nieuws, niet voor de aandacht hadden willen betalen. Het artikel over het nieuwe sushirestaurant is daar een voorbeeld van. Begrijp me niet verkeerd: voor dit stuk is niet betaald en de journalist die het geschreven heeft, kon elke vraag stellen die hij of zij maar wilde. Maar had een advertorial er veel anders uitgezien? De restauranteigenaar had vast geëist – wie betaalt, bepaalt – dat het stuk heel wat meer superlatieven bevatte. Desondanks denk ik dat de informatie in het artikel niet veel zou verschillen van de informatie in een advertorial.

Die gedachte doorgetrokken: wat zouden we als ED (mogelijk) winnen én verliezen als we dergelijke aandacht wel zouden verkopen?

Meer aandacht verkocht = meer omzet

De winst ligt voor de hand. Als we er in slagen om dergelijke stukken te verkopen, zetten we meer om. De verkoop van redactionele aandacht kun je op allerlei manieren inzetten: verkoop het gecombineerd met een advertentiecampagne. Bel de koper na publicatie op en het zal gegarandeerd makkelijker zijn hem of haar te overtuigen van het plaatsen van een advertentie. Enzovoort.

Aandacht in de verkoop = onafhankelijkheid in de uitverkoop

Maar wat zou het kosten? Onafhankelijkheid is één van de belangrijkste unique selling points van een nieuwsmedium als het ED. Juist dat zouden we in de uitverkoop zetten. Verliezen we onze onafhankelijkheid dan zullen we gegarandeerd een boel abonnees kwijtraken. Vervolgens daalt ons bereik en verliezen we ook adverteerders.

Als het even kan zou ik dit gedachte-experiment willen uitvoeren. Maar om dat nu op het ED uit te proberen: dat lijkt me niet handig. Zulke grenzen verleggen is zo gedaan, maar herstellen is een stuk lastiger.

Ligt het genuanceerder?

Of bekijk ik het allemaal veels te zwart-wit? Snapt een ED-lezer of bezoeker best dat we zulke stukken verkopen en tegelijkertijd onafhankelijk en kritisch blijven naar alles en iedereen. Dat het sushirestaurant op maandag redactionele aandacht kan kopen, maar dat als een dag later naar buiten komt dat iemand er voedselvergiftiging heeft opgelopen, het ED de eerste is die dat naar buiten zal brengen.

Eerlijk gezegd: ik weet het niet. Aangezien ik mijn experiment niet écht kan uitproberen, ga ik graag in gedachten met jullie door.

Foto door bsabarnowl.

Paul Vereijken

Paul Vereijken is journalist en houdt zich dagelijks bezig met de verandering van zijn vak.

Hoe DWDD het beste van tv en web samenbracht

Marijn Lansbergen — Sat, 26 Jun 2010 09:26:57 +0000

Met een ode aan het gebouw De Plantage sloot Mathijs van Nieuwkerk op 10 juni het vijfde seizoen van De Wereld Draait Door af. In die vijf seizoenen is het programma uitgegroeid tot de best bekeken talkshow in Nederland en een garantie voor een gesprek bij het koffieautomaat the day after. Hoe kan een programma, op een moeilijk tijdslot als de vooravond, kijkcijfers van gemiddeld 1,3 miljoen halen? Een van de succesfactoren is dat het programma als format, binnen de begrenzingen van het oude medium televisie, aanschurkt tegen de kenmerken van de nieuwe media.

Televisie heeft macht

Wanneer we televisie en online media tegenover elkaar zetten, zien we een aantal duidelijke tegenstellingen. Televisie komt onze woonkamer binnen als een ‘flow’, een ondeelbare, immer doorlopende stroom van informatie, waar de producent bepaalt wat je ziet, in welk tempo en in welke volgorde. De enige macht die de kijker in deze flow heeft is het zappen tussen verschillende zenders.

Internetter heeft macht

Bij het gebruik van nieuwe media heeft de consument de macht. We scannen de ‘koppen’, bekijken dat wat we leuk vinden en klikken dat wat we niet leuk vinden net zo snel weer weg. Dit doen we bovendien het liefst zoveel mogelijk door elkaar. We zijn ware multitaskers. Bij nieuwe media verandert de flow in een web van losse fragmenten en heeft de gebruiker de macht over wat hij ziet, in welk tempo en in welke volgorde.

DWDD speelt daar op in

DWDD geeft de kijker niet meer macht, maar speelt wel op een andere manier in op de kenmerken van nieuwe media. De kern van het format zit hem in zijn fragmentarisering van de informatie. Het programma is opgedeeld in allemaal losse fragmenten (interviews, muziek, Fokke & Sukke, De Jakhalzen, De TV Draait Door, Lucky TV), die weinig tot geen onderlinge binding kennen. Bovendien bakent het deze fragmenten extra af door er een luide bumper tussen te zetten.

Koppenscannen light

Door de fragmentarisering te combineren met een hoge snelheid, ontstaat er de mogelijkheid tot een soort ‘koppenscannen light’. Ook al bepaalt DWDD wat en wanneer je ziet, het format biedt ons de mogelijkheid tot het uitpikken van de fragmenten die ons aanspreken. Immers, tijdens een oninteressant fragment weet de kijker dat dit nooit heel lang gaat duren en dat er straks nog vele andere fragmenten volgen. DWDD schiet met hagel: met de vele, korte fragmenten zit er voor iedereen wel wat interessants bij. Daarnaast is het programma op die manier ook geschikt voor de multitaskende kijker. Er start immers elke zes minuten weer een nieuw fragment waar je moeiteloos in kunt stappen.

De geruststelling dat er nog vele fragmenten volgen, is een zekerheidje bij DWDD. Door de duidelijke afbakening van fragmenten, de altijd aanwezige verwijzingen van Mathijs van Nieuwkerk van wat er nog komen gaat (‘Straks!..’) en de weinig veranderende indeling van het programma, zit de structuur van het programma er bij de frequente kijker ingebakken. Wie weet er niet dat om 19.58 uur het populaire De Televisie Draait Door begint? Bovendien, alleen met deze duidelijke structuur is DWDD toch samen te vatten in drie minuten?

Klik hier om de video te bekijken

En dat werkt ook zo op de site van DWDD

De fragmentarisering van het programma maakt de informatie bovendien ook gebruiksvriendelijker in de toepassing ervan in nieuwe media. Doordat het programma opgedeeld is in fragmenten, kun je gemakkelijker een specifiek gedeelte van het programma delen met je vrienden, in plaats van ze de hele uitzending toe te sturen. DWDD buit dit gebruiksgemak op hun website gelukkig ook uit. Als ik wil vertellen over de prachtige ode van Tom Barman aan Martin Bril vind ik binnen een paar tellen alle optredens van Tom Barman in DWDD. Op deze manier zorgt DWDD ervoor dat niet alleen bij het koffieautomaat, maar ook online de discussie over (fragmenten van) de uitzending gevoerd kan worden. DWDD is nieuwe media-compatible.

DWDD blijft echter bovenal een programma voor het oude medium televisie en bovengenoemde zijn slechts voorzichtige toenaderingen tot de nieuwe, online media. Van meer macht aan de gebruiker, hét kenmerk van de nieuwe media, is weinig sprake. Door zijn gefragmentariseerde inhoud geeft het de gebruiker echter wel de mogelijkheid tot een lichte vorm van koppen scannen, multitasken en de fragmenten online te implementeren.

Marijn Lansbergen

Na een jaar als projectleider van Commissie Intree, waar hij verantwoordelijk was voor de introductieweek van 3000 nieuwe UvA-studenten, werd voor Marijn duidelijker waar zijn toekomst in zijn studie lag. In 2010 rond hij zijn bachelor Media & Cultuur af, waarna hij zal beginnen aan een master Politicologie. In de toekomst hoopt hij the best of both worlds te combineren in de journalistiek. Daarnaast is Marijn fervent twitteraar, muziekliefhebber en sportkijker en -beoefenaar.

Micro curation

Sebastiaan Bode — Tue, 13 Apr 2010 06:24:29 +0000

Wie last heeft van infobesitas heeft de angst om informatie mis te lopen. Het beste medicijn tegen dit ziektebeeld is het vertrouwen dat je niets mist, en het belangrijkste ingrediënt hiervoor is voor jou gefilterde informatie. De vraag is alleen: hoe kunnen we de huidige hoeveelheid informatie zo efficiënt mogelijk filteren?

Belang van filteren

Volgens een onderzoek van Xerox neemt de hoeveelheid informatie (zowel papier als digitaal) in organisaties elk jaar toe met 65%. Hoe filter je uit deze berg informatie de voor jou relevante zaken? Met tools zoals Google Reader en Netvibes kun je informatie van interessante bronnen (zoals blogs) verenigen op één plaats, maar heb je meer dan 10 blogs op elke tab van je Netvibes en een stuk of 6 tabs (per onderwerp) dan blijf je het overzicht scannen naar op het eerste gezicht interessant berichten. Het probleem is dat deze bronnen ook ruis creëren; dus niet persoonlijk relevante content. Daarnaast ‘lenen’ veel bronnen berichten van elkaar. Hoe kunnen relevante berichten gemakkelijk gescheiden worden van de ruis? Het antwoord hierop: micro curation.

Micro curation

Micro curation (sorry voor de Engelse term, maar ik kan geen dekkende vertaling vinden) is bedacht door Oliver Reichenstein van Information Architects en gaat uit van het concept dat je bepaalde bronnen of personen aanwijst als experts op een bepaald gebied. Deze experts worden ingezet als filter tussen de oorspronkelijke bron en jouzelf. Jouw experts selecteren (of produceren) bepaalde informatie of berichten die zij interessant genoeg vinden in om (met jou) te delen. Zij scheiden dus voor jou de interessante informatie van de ruis. Voor dit concept gelden twee belangrijke regels:

Wanneer een bepaalde bron door meerdere personen zoals wordt aangewezen als een expert dan neemt de betrouwbaarheid van de expert, en dus de kwaliteit van hun filter, toe.
Wanneer bepaalde informatie door meerdere experts wordt aangewezen als interessant neemt de waarde van de informatie toe.

Experts op twitter

Een platform waarop dit concept bij uitstek van toepassing is Twitter. Enerzijds is Twitter een plat communicatiemiddel, maar anderzijds is het een tool waarmee iedereen links naar (volgens hun) interessant informatie deelt. Door het selectief zijn in het volgen en niet volgen van bepaalde personen (filterselectie) krijgen deze personen een bepaalde waarde en wordt aan deze persoon een bepaald kennis autoriteit toegekend. Hiermee krijgt de informatie (links) die deze persoon twittert het stempel persoonlijk relevant. Deze relevantie neemt toe wanneer je de bovenstaande twee regels hierop toepast:

Hoe meer mensen deze persoon ook volgen (aanwijzen als expert).
Hoe meer mensen dezelfde link twitteren (informatie als interessant bestempelen).

Een infrastructuur om micro curation op toe te passen bestaat dus al, maar hoe maakt je dit geschikt voor het filteren van informatie?

Web Trend Map community

Information Architects heeft op basis van micro curation de Web Trend Map community in het leven geroepen. Hier kunnen leden van deze community hun twitter experts importeren. De links die jouw experts op twitter plaatsen worden hier uitgefilterd. De links die door meerdere experts worden getwittert en de experts die door meerdere personen gevolgd worden zijn interessanter en komen dus bovenaan te staan.

Op deze manier kan je zien wat de populairste en meest waardevolle content is volgens jouw experts. Hierna aggregeert Web Trend Map zelf ook al deze persoonlijke experts om de meest waardevolle content naar boven te halen van de gehele community (dit noemen ze trending links).

Tot slot

Sociale nieuwssites bestonden al (Digg, StumbleUpon, NuJij, etc), maar deze gaan uit van de mening van de massa. Met micro curation wordt jouw persoonlijke, en dus relevante, sociale omgeving meegenomen. Hierdoor wordt het sociale aspect van nieuwssites verfijnd waardoor persoonlijke informatie filtering mogelijk wordt. Dit maakt het consumeren van nieuws een stuk efficiënter. Het scannen van vele blogs en sites om up to date te blijven hoort dan tot het verleden. Volgens Jeremiah Owyang zal in het vierde tijdperk van het sociale web, the Era of Social Context, alle informatie op het internet steeds meer om jou heen gevormd en afgestemd worden. Micro curation is een eerste stap richting dit tijdperk.

Sebastiaan Bode

Sebastiaan werkt als strateeg bij internetbureau eFocus. Hier helpt hij bedrijven om het internet in te zetten als effectief onderdeel van hun bedrijfsstrategie, maar probeert hij ook mensen te verwonderen met mooie ideeën. Dit gebeurt altijd vanuit de gedachte van het behalen van online effect. Hij studeerde Digitale Communicatie aan de Hogeschool Utrecht en voltooide de master Communication Studies aan de Universiteit Twente. Daarnaast houdt hij van lekker eten en allerhande gadgets die het leven leuker maken. Hij is hier nog meer online te vinden.

‘Entertainment’ op Google News

Ernst-Jan Pfauth — Fri, 12 Mar 2010 14:39:01 +0000

Handig hoor, die nieuwsoverzichtpagina van Google. Maar soms is die automatische rubricering best pijnlijk. Zie hier de twee eerste resultaten onder het kopje entertainment:

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Voortaan schrijf ik alleen nog in besneeuwde landschappen

Ernst-Jan Pfauth — Fri, 19 Feb 2010 14:35:09 +0000

Misschien beleef jij dat anders, maar ik vind het verdomd lastig om me te concentreren met Facebook, Skype, Gmail en Twitter aan. De impulsen van die services zorgen er voor dat ik steeds iets anders doe. Gevolg: ik surf uren rond en kan achteraf niet precies vertellen wat ik gedaan heb. De oplossing: speciale schrijfprogramma’s. Nee, geen Word. Maar een programma dat fullscreen opent en alle popup-schermpjes stopt. Mijn favoriet (en bovendien gratis!) is Ommwriter. Gemaakt door een paar yoga-ICT-nerds. Ze wilden zich beter concentreren, plakten een besneeuwd landschap op hun beeldscherm, creëerden rustgevende tikgeluidjes en zetten er een zen-soundtrack achter. Het resultaat: absolute concentratie. In plaats van anderhalf uur tikken aan een blogartikel, doe ik het nu in een half uur. Als ik iets moet checken, zet ik er puntjes achter. Na afloop vul ik dan de ontbrekende informatie in het artikel aan. Ik ben enthousiast!

Hieronder een demo. En nog een vraag: zou jij een dergelijk concentratieprogramma gebruiken? Of, als je dat al doet: welke gebruik jij?

Klik hier om de video te bekijken

Ernst-Jan Pfauth

More Posts - Website

De democratisering van content: de eindgebruiker wordt curator.

Edial Dekker — Tue, 26 Jan 2010 09:00:56 +0000

Terug naar het begin. De explosie van zelfgemaakte content is ontstaan uit een grote hoeveelheid gratis, simpel te gebruiken webapplicaties en toepassingen die beschikbaar werden. Deze hulpmiddelen maakten het voor miljoenen mensen ineens makkelijk om zelf content te maken, te delen en te vinden. Tel daarbij de lage kosten van semi-professionele camera’s, de mogelijkheden van telefoons en veel andere ontwikkelingen bij op en iedereen kan ineens content maken en een miljoenenpubliek bereiken. Deze mediarevolutie is echter geen opgeschroefde versie van de manier waarop er in de 20ste eeuw content gemaakt werd. Er is een groot verschil: media is sociaal geworden.

Social media wordt vaak in één zin geschreven met web 2.0 – een term die Tim O’Reilly in 2004 bedacht om een kentering aan te geven op de manier waarop eindgebruikers internet gebruiken. Web 2.0 verwijst naar verschillende technische, economische en sociale ontwikkelingen. Die uiten zich in user-generated content, de long tail, het idee dat een netwerk een platform is, folksonomie, nieuwe vormen van publiceren en een bijzondere vorm van samenwerkingen tussen gebruikers. Maar de hoeveelheid content wat hieruit is ontstaan legt tegelijkertijd ook de beperkingen van de manier waarop wij informatie kunnen opnemen bloot; een information overload. Tegelijkertijd is de grens tussen het werk van de ‘amateur’ en ‘professional’ vervaagt waardoor ze vaak samen een url met elkaar delen.

Een overvloed aan content betekent ook dat er ook nieuwe manieren moeten zijn om relevante informatie te krijgen. Metadata, (geo-)tags, algoritmes, nieuwe taxonomieën en sociale filters zijn noodzakelijk geworden om relevante informatie te vinden. Context is hard nodig om ervoor te zorgen dat er nog content is dat nog relevant is. ‘Als informatie interessant genoeg is voor jou, vindt de informatie jou’, zegt Jeff Jarvis, auteur van het boek ‘What Would Google Do’. Die content komt niet meer via traditionele wegen naar een publiek toe, het zijn de kleine blogs, de sociale netwerken en online conversaties die de nieuwe verspreiders zijn geworden van relevante content.

Een wereld zonder informatiefilters is ondenkbaar. Ongeveer 0.5 % – 1.5 % van de mensen die sociale media (voornamelijk Flickr, YouTube en Wikipedia) gebruikt maakt zelf content. Betekent dit dat de meerderheid van content nog steeds door professionals wordt gemaakt? Als je onder content de massamedia het nieuws, televisieseries, films, computergames en literatuur schaart – dan wel.

Maar interessanter is om de content te analyseren die niet van deze traditioneel dominante groep komt. Hoewel er relatief maar een kleine groep mensen bestaat die zelf content maakt, is deze groep wel verantwoordelijk voor het overgrote gedeelte van video’s, afbeeldingen en blogposts. Elke blogpost, afbeelding, video, tweet en reactie heeft een unieke hyperlink en voegt zichzelf toe aan een lang spoor van data. Maar uiteindelijk is het Google die bepaald welke webpagina’s belangrijker zijn dan andere.

Websites waar veel naar gelinkt wordt krijgen een hogere waardering van de zoekmachine. Hoe hoger de PageRank, de waardering die Google geeft aan een pagina, hoe sneller de webpagina wordt gevonden. Dat is een beperking voor ontwerpers tegenover journalisten, grafische werken zijn in het algemeen namelijk niet indexeerbaar. De enige manier om gevonden te worden als ontwerper, is om ervoor te zorgen dat mensen naar je linken. ‘Hyperlinks zijn het valuta van het internet geworden’, zegt Fred Wilson die onder andere in Twitter, Etsy, en Delicious investeerde. Daardoor is Google steeds minder relevant geworden voor de ontwerper.

Lev Manovich, een mediatheoreticus, zegt dat internet van een publicerend medium in een communicerend medium veranderd. Manovich heeft gelijk. De communicatie tussen gebruikers is een van de belangrijkste eigenschappen van sociale media. Die conversaties rondom user-generated content bestaan uit blogposts, reacties, recensies, beoordelingen, stemmen, foto’s, video’s en hyperlinks. De hyperlink als uiting van waardering of afkeuring is een belangrijk gegeven voor een ontwerper. ‘Een blog is een platform van een distributed idententity voor verschillende sociale netwerken aan het worden’, stelt Anne Helmond, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Door naar andere te linken creëert een blog autoriteit.

Hoewel het voor sociale netwerken zoals Facebook en LinkedIn juist de grootste missie is om gebruikers binnen hun walled garden te houden. Zijn blogs het medium geworden om naar andere te linken. De blogs zijn onderdeel van een grote machine waar nieuwtjes eindeloos worden herhaald zonder er een waarde aan toe te voegen. Dat is niet de meerwaarde van blogs – het vinden van een juweel in die gigantische berg van informatie is het belangrijkste wat gebruikers op ffffound, Delicious, Digg, Posterous, Tumblr en andere webservices proberen te doen. Zij zijn de nieuwe curatoren geworden van mooie dingen die nog niet eerder gelinkt zijn, de menselijke webcrawlers van het internet. Terwijl de eerste golf van bloggers vooral persoonlijke content maakte, zijn de tweede golf bloggers curator geworden van andermans content. Zij selecteren, verzamelen, onderhouden en archiveren digitale objecten – zij hebben het curateren gedemocratiseerd.

Dit artikel is onderdeel van een serie artikelen van het debat ‘Social Media – The New Mainstream’ dat afgelopen georganiseerd werd door het Design Platform Rotterdam. Dit was mijn bijdrage.

Edial Dekker

Edial heeft Nieuwe Media gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam. Inmiddels is hij naar Berlin verhuisd om Your Neighbours op te richten, een 'digital agency' met een sterke focus op datavisualisaties, online ontwikkelingen en user interfaces. Muziek, dagelijks lekker eten en surfen zijn belangrijke zaken voor hem. Je kunt hem altijd vragen of er nog slaapplekken vrij zijn in de Your Neighbours mansion te Kreuzberg.

More Posts - Website

Zoektocht naar de beste jonge journalisten van Europa

Jerry Houtman — Wed, 06 Jan 2010 21:51:03 +0000

De strijd om de Europese Prijs voor Jonge Journalisten 2010 is geopend! Durf jij de uitdaging aan om de Europese Commissie jouw visie te geven op Europa? Grijp dan nu je kans, en doe mee aan deze prijs. Ben jij journalist en ben je tussen de 17 en 35 jaar oud, dan is dit een kans die je niet mag missen.

Je maakt kans geselecteerd te worden als nationale winnaar van Nederland en af te reizen voor een culturele studiereis naar Istanbul waar je in contact komt met een netwerk van internationale journalisten. Een perfecte kans om je carrière als startend journalist alvast een boost te geven. Tevens maak je kans om een van de drie Speciale prijzen voor uitmuntende inzendingen in de wacht te slepen.

De Europese Prijs voor Jonge Journalisten 2010 daagt je uit op een kritische manier te kijken naar de EU-uitbreiding, door met gebruik van je journalistieke talent in te zoomen op de gevolgen en de veelsoortige mogelijkheden die de uitbreiding in Europa biedt. De wedstrijd loopt tot 28 februari 2010. Journalistieke producties, zowel in print, online als op de radio, gepubliceerd tussen 1 oktober 2007 en 28 februari 2010, kunnen worden ingediend. Verruim je blik, draag bij aan de voortdurende dialoog over EU-uitbreiding en schrijf je hier in.

Jerry Houtman

Jerry (1983) is online media professional, blogger en freelance copywriter. Zijn focus ligt op webinnovatie, online marketing en de functionaliteit van internet, zaken die goed van pas komen in zijn werk als online media planner bij De Media Maatschap en tevens de voornaamste inspiratiebron vormen van zijn blogposts.

More Posts - Website

Everything I needed to know about journalism I learned from Ghost Busters

Ernst-Jan Pfauth — Thu, 17 Dec 2009 09:20:55 +0000

Geweldig metafoor voor journalistiek: Ghostbusters (1984). Dat bewijst reporter Dave Burdick die op een soort Pecha Kucha-avond, Ignite Boulder, een heerlijk opgefokte presentatie houdt. Oh en als je de film niet gezien hebt, klik dan weg. En.., what’s wrong with you?

Klik hier om de video te bekijken

Ernst-Jan Pfauth

More Posts - Website