Deze vorm van adverteren en sponsoring is bijzonder effectief, vooral in grote (toeristische) steden. Je wil immers niet midden in een wereldstad staan en geen idee hebben waar je eigenlijk precies bent, zeker niet als je ergens op bezoek bent. De exposure is daarom bijzonder hoog, en de kosten van een dergelijk bordje boven een straatnaam zullen ook best meevallen. Voor wie alternatieve reclame-uitingen in het buitenland interessant vindt schreven redacteur Phillip eerder een bericht over lopende reclameboodschappen in Buenos Aires en redacteur Jerry over de massale exposure van T-Mobile in Boedapest.

In Nederland worden publieke borden hoogstwaarschijnlijk beschermd tegen de reclamewereld door de overheid. Zo niet, zou dit wellicht een gouden tip kunnen zijn. Nog enkele Zuid-Amerikaanse voorbeelden:

Tigo, een grote telefoon aanbieder in Bolivia.

Aerosur, de grootste vliegtuigmaatschappij van Bolivia.

Claro, een grote telefoon aanbieder in Argentinië. Nokia, geen toelichting nodig.

Ridzert Beetstra

Ridzert is mede-eigenaar van toonaangevend Amsterdams cultureel platform Overdose.am. Naast een Masterstudie Commerciële Communicatie aan de UvA en actief bloggen, is muziek een uit de hand gelopen passie van hem. Zo tourt hij met diverse formaties door Nederland en combineert hij op deze manier zijn specialisaties als muziekredacteur op Spotlight Effect.

More Posts - Website

De Mail on Sunday bericht tevens dat Gunningham op een privéschool heeft gezeten, iets dat zijn fans niet zullen waarderen. Bansky heeft zich, met name via zijn werk, altijd afgezet tegen de gevestigde orde. Het bezoeken van een privéschool is nu eenmaal niet weggelegd voor de ‘middenklasse’. Of het nu waar is of niet, het verandert weinig aan de persoon achter de artiest. En zolang die doorgaat met het aankleden van de openbare ruimte is er wat mij betreft geen vuiltje aan de lucht, of Bansky nu anoniem is of niet. Hoogst toevallig kwam de graffitivirtuoos ook al langs in de reacties op de Ad Monday van vorige week.

Hieronder enkele van zijn beste en/of bekendste kunstwerken:

Jerry Houtman

Jerry (1983) is online media professional, blogger en freelance copywriter. Zijn focus ligt op webinnovatie, online marketing en de functionaliteit van internet, zaken die goed van pas komen in zijn werk als online media planner bij De Media Maatschap en tevens de voornaamste inspiratiebron vormen van zijn blogposts.

More Posts - Website

Het valt de meeste voorbijgangers waarschijnlijk niet eens op, hoewel sommige Space Invaders (SI) er al vele jaren zitten. Een medewerkster van kledingwinkel Mowgli, op de Haarlemmerstraat in Amsterdam, viel het een aantal jaren geleden wél op: “Het zat er opeens. Ik vind het wel een mooi ding, maar of je zoiets nou moet willen? Je ziet wel vaak mensen foto’s nemen.” Wie dat zelf ook wil doen moet haast maken: binnenkort zal het pand grondig worden verbouwd. Het geelzwarte monster moet helaas het veld ruimen. “Het is toch zonde als op een nieuw gebouw zo’n opvallend ding komt,” aldus de verkoopster. Navraag op straat leert echter dat toeristen zoiets vaak nog nooit van hun leven gezien hebben, maar het wel erg leuk vinden, en dat de meeste locals er allang niet meer naar omkijken. Kleurrijk en opvallend dus, desondanks wordt er weinig aandacht aan besteed. Behalve op het internet. 6Pack en LA Weekly besteedden er in 2005 al aandacht aan, nog steeds worden er door fanatieke speurneuzen nieuwe mozaïeken ontdekt en fotosites als Flickr bevatten talloze pagina’s die als enig doel hebben zoveel mogelijk SI met de wereld te delen. Ook ik werd gegrepen door het virus, en vroeg me daarom af: wat zit er allemaal achter deze ogenschijnlijk simpele kunstvorm?

Wereld als speelveld
Wat vandaag de dag is uitgegroeid tot een globaal verschijnsel, is natuurlijk ooit kleinschalig begonnen. Om precies te zijn in Parijs, ruim tien jaar geleden. Op de site van Space Invaders profileert een mysterieuze gemaskerde, die zich Invader noemt, zich als hét meesterbrein achter dit wereldwijde spel. Want dat is het, volgens Invader zelf. De bedoeling is om steden over de hele wereld binnen te vallen met mozaïekfiguren. Elke Space Invader is tussen de tien en vijftig punten waard; hoeveel precies hangt af van het formaat, de samenstelling en de locatie. Elke stad krijgt daarmee een score, die wordt opgeteld bij eerder behaalde scores. Wie dat wil, kan de invasie steunen. Op de website kun je, naast T-shirts, posters, schoenen en zélfs SI-plakband, zelf een mozaïek bestellen. De bedoeling is dat je het ergens in de openbare ruimte plaatst, natuurlijk het liefst op een zo opvallend mogelijke plek. Want: hoe opvallender de plek, hoe hoger de score. Dat is natuurlijk slim bedacht, zo zullen er altijd uitdagingen over blijven. Het betrekken van het publiek in het spel garandeert ook dat het speelveld steeds verder vergroot wordt en op die manier wordt deze streetart over de hele wereld verspreid. Wanneer de invasie van een stad succesvol is, lijkt een gevoelskwestie. In het geval van Amsterdam was dat in 2000, toen de Metro berichtte over de gemeente die naar eigen zeggen vastberaden was deze illegale graffiti aan te pakken. Tevergeefs, kunnen we nu concluderen. Onze hoofdstad kent tenminste 26 mozaïeken en het merendeel hiervan hangt bovendien op redelijk opvallende plekken. De gemeente Amsterdam was helaas niet bereid tot commentaar.

Hoewel onze hoofdstad met 26 stuks redelijk vertegenwoordigd is, zijn er steden waar wérkelijk sprake lijkt te zijn van een invasie. Zo zijn er in Parijs maar liefst 704 te vinden en in Los Angeles zit er één op de Hollywoodletters. Soms gaat de gekte erg ver: wanneer je in Montpellier de op een plattegrond gemarkeerde mozaïeken met lijnen verbindt, vormt zich een Space Invader-figuur. Niet iets wat je even in een vakantie doet, maar het houdt een mens in ieder geval wel van de straat. In spreekwoordelijke zin, dat moge duidelijk zijn.

Ode aan het verleden
De mozaïekfiguren zullen voor de meeste 25-plussers zeer herkenbaar zijn en een gevoel van nostalgie oproepen. Ze zijn namelijk gebaseerd op de karakters uit het legendarische computerspel Space Invaders, samen met Pac-Man en Pong de oergames. Nog voordat de Commodore 64 een groot verkoopsucces werd en niemand de Koude Oorlog tussen Apple en Microsoft kon voorzien, was het vanaf zijn release in 1978 dit spel dat de speelhallen domineerde. In land van herkomst Japan werden massaal speelhallen geopend, speciaal om te voorzien in de behoefte om SI te spelen. Dit leidde zelfs tot een tijdelijk munttekort in Japan, een situatie die pas werd opgelost toen de nationale Yenvoorraad werd verviervoudigd. Het succes van SI werd vergroot met de conversie van het spel naar de Atari 2600 in 1980 en wordt tot op de dag van vandaag uitgebuit door het spel als klassieker, voorzien van een nieuw jasje, op de markt te brengen.

De vraag dringt zich op waarom Invader zich juist door SI heeft laten inspireren voor zijn streetart. Daar is hij zelf heel duidelijk over:

“Het idee is om steden over de hele wereld binnen te vallen met figuren gebaseerd op de eerste generatie computerspellen, vooral het klassieke Space Invaders. Ik zie ze als symbool van ons tijdperk en de geboorte van moderne technologie, met computers, videogames, internet, mobiele telefonie, hackers en virussen. En ‘space invader’ is een vrij goede definitie van wat ik doe.”

Daar heeft de rasartiest geen woord teveel mee gezegd. In iets meer dan tien jaar tijd is hij het respectabele aantal van 38 steden ‘binnen gevallen’ en de recentelijk gestarte invasie van Keulen moet leiden tot nummer 39 op de lijst, waar steden als New York, Tokio, Wenen en zelfs Mombasa op staan. Zo wordt langzaamaan de hele wereld geconfronteerd met dit symbool van het moderne tijdperk.

Rubikcubism
Het Space Invader-project, dat op zichzelf al een prachtig initiatief is, gaat gepaard met enige symboliek. Er wordt namelijk gebruik gemaakt van een eeuwenoude techniek: het mozaïek. Deze kunstvorm, die reeds door de Grieken en Romeinen werd gebruikt, maakt een grotere afbeelding uit kleine gekleurde steentjes. Door van dezelfde techniek gebruik te maken, verkrijgt Invader dat kenmerkende pixelachtige uiterlijk, wat sterk bijdraagt aan het klassieke uiterlijk van de SI. Het resultaat is een kunstzinnige vereniging van het heden en het verleden; een icoon van het digitale tijdperk vastgelegd met een veelbeproefde kunstvorm die nog ouder is dan de weg naar Rome. Dat maakt het tegelijk ook minder opvallend. Jeroen Boomgaard, universitair docent kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, ziet een soortgelijke werkwijze terug bij de stickerkunst van Jeroen Jongeleen, maar vooral bij het werk van Banksy. Beiden weten op een speelse manier de aandacht te trekken en lijken aanvankelijk thuis te horen in het straatbeeld, net zoals de SI dat doen. Boomgaard over Invader: “Ik vind zijn werk wel aardig, maar ik vind dat van Banksy scherper. Dat mozaïekachtige hoeft niet zo van mij.”

Behalve een redelijk onconventionele straatartiest is Invader ook nog een beoefenaar van een wat traditionelere vorm van kunst. Hiervoor gebruikt hij de Rubik’s Cube: waar voor de meeste mensen één exemplaar al een onuitputtelijke bron van ergernis is, kan Invader er geen genoeg van krijgen. Duizenden moet hij er inmiddels gebruikt hebben. De 43 miljard mogelijke combinaties bieden hem eindeloze mogelijkheden en, eenmaal in de juiste kleurverdeling gedraaid, de ideale bouwstenen om kleurrijke Super Mario’s, Pac-man monstertjes en zelfs portretten te maken. Voor de artistieke Fransman gaat het gebruik van mozaïek als kunstvorm namelijk verder dan enkel de SI; hoewel deze wel een centrale plek in zijn werk innemen. Zijn zelfbenoemde ‘Rubikcubism’, waar al zijn werk onder valt, mag dan misschien (nog) geen officieel erkende stroming zijn, een grote expositie in Los Angeles in 2005 heeft er in ieder geval wel voor gezorgd dat de hele kunstwereld van zijn bestaan afweet. Nu de rest nog.

Jerry Houtman

Jerry (1983) is online media professional, blogger en freelance copywriter. Zijn focus ligt op webinnovatie, online marketing en de functionaliteit van internet, zaken die goed van pas komen in zijn werk als online media planner bij De Media Maatschap en tevens de voornaamste inspiratiebron vormen van zijn blogposts.

More Posts - Website

Een hoop namen van buurten of straten in New York lijken op het eerste gezicht Engels te zijn. Geschiedenisboeken schetsen echter een ander en tevens verrassend beeld.

Met een beetje fantasie is de eerste foto gemakkelijk aan Nederland te koppelen. In de lijst van voormalige burgemeesters die New York rijk is geweest, komt de naam Cortlandt twee keer voor. Van 1677 tot en met 1678 en van 1686 tot en met 1688 had Stephanus van Cortlandt de leiding over de stad, terwijl zijn broer Jacobus van Cortlandt tussen 1710 en 1725 twee keer de scepter zwaaide.

Brooklyn is misschien wel een van de bekendste boroughs die New York rijk is. De naam is een verbastering van het in Utrecht gelegen Breukelen. In 1646 werd New Breuckelen gesticht door leden van de Nederlandse West-Indische Compagnie. Tot 1898 bleef het een onafhankelijke gemeente, daarna werd het een wijk van New York.

Vooral in het zuidelijke deel van Manhattan zijn veel Nederlandse namen te vinden. Het mag dan correct Engels klinken en zijn, maar Long Island is een afgeleide van ‘t Lange Eilant. Het bekende Queens en Brooklyn zijn twee weken die deel uitmaken van het eiland.

Hetzelfde verhaal geldt voor Staten Island, dat staat voor Staaten Eylandt. Giovanni de Verrazano was de eerste Europeaan die voet aan wal legde. Hij vernoemde het eiland naar de Nederlande Staten Generaal. In hun vierde poging wisten de Nederlanders het eiland pas in 1661 te koloniseren.

Geschiedenis rond het ontstaan van de naam Amsterdam Avenue is niet terug te vinden, maar het verwijst natuurlijk onmiskenbaar naar onze prachtige hoofdstad. De Avenue loopt in het noordwesten van Manhattan en kruist Broadway op 72nd Street. Om een extra Amsterdams tintje aan het beeld te geven, is de foto op een andere intersectie gemaakt.

Nergens is de Nederlandse geschiedenis zo goed terug te vinden als in Battery Park. Waar de meeste toeristen snel alle gedenkstenen voorbij lopen om een kaartje te bemachtigen voor de gecombineerde boottocht naar Liberty Island en Ellis Island, loopt de oplettende Hollander op tegen het Netherlands Monument. Waar aan de ene kant een Engelse tekst staat gedrukt, kent de andere kant van het monument een Oud-Hollandsche tekst.

Nadat de Kamer Amsterdam der West-Indische Compagnie op 22 april 1625 last had gegeven tot den aanleg van het Fort Amsterdam en tien bouweryen daarnevens heeft de koop van het eiland Manhattan in 1626 dien aanleg bevestigd welke de grondslag werd van de stad New-York.

Op het volgende detail van het Netherlands Monument is duidelijk het wapen van de West-Indische Comagnie en de drie Amsterdame Andreaskruizen te zien.

Wie nog denkt dat Nederlanders krenterig zijn, komt bedrogen uit bij het lezen van het volgende:

In testimony of ancient and unbroken friendship this flagpole is presented to the city of New-York by the Dutch people 1926

Met de foto’s van Battery Park is een einde gekomen aan de serie beelden van Nederlandse geschiedenis in New York. Geen moment heb ik de illusie gehad een uitputtende lijst te maken – daar is onze geschiedenis zonder twijfel te rijk voor. Ik daag u dan ook uit zelf om u heen te kijken als u ooit de kans krijgt deze geweldige stad (nog een keer) te bezoeken. We zien uw beeldmateriaal met plezier tegemoet!

Philip Rouwenhorst

More Posts - Website

Allereerst mijn excuses aan de vaste volgers van deze rubriek voor het niet verschijnen van dit stuk voor twee weken. Vandaag presenteer ik u twee foto’s terwijl volgende week de finale klapper gemaakt zal worden. Het wordt in ieder geval een spektakel vol onverwacht Oranje.

De Holland Tunnel loopt onder de Hudson River en verbindt Manhattan met Jersey City.

Antonie Philip van Leeuwenhoek wordt ook wel de Vader van Microbiologie genoemd. In gezelschap van Louis Pasteur is zijn naam terug te vinden naast het New York City Courthouse, waar aan New Amsterdam gerefereerd wordt.

Philip Rouwenhorst

More Posts - Website

Naast directe verwijzingen die naar de oranje gekleurde geschiedenis van New York verwijzen, zijn er ook een hoop Nederlandse woorden die door de jaren heen een Engelstalig karakter hebben gekregen. Getransformeerde woorden, vrij naar uitspraak en interpretatie. De straat/buurt Bowery vormt de grens tussen Little Italy en Chinatown.

Op deze plek liep vroeger de weg naar de boerderij van Peter Stuyvesant, tussen 1647 en 1664 directeur-generaal van Nieuw Nederland. Stuyvesant was verantwoordelijk voor de uitbreiding van Nieuw Amsterdam. Het oude woord voor boerderij is ‘bouwerij’, hetgeen vandaag de dag tot Bowery is omgedoopt.

Op de foto zie je een stukje van de voorgevel van The Bowery Savings Bank, gelegen op 42nd Street, tussen Lexington en Park Avenue.

Een van de grote attracties van New York is een musical-show op Broadway. Sommige theaters dragen inmiddels de naam van een genereuze sponsor, maar andere theaters wisten hun klassieke titel te behouden. Zo ook het New Amsterdam Theatre op 42nd Street, tussen 7th en 8th Avenue. Het in 1903 gebouwde theater is het oudste theater van New York.

Na het podium aan vele grote shows geboden te hebben, is sinds november 2006 het verhaal van Mary Poppins in het New Amsterdam Theatre te zien.

Philip Rouwenhorst

More Posts - Website

In het zuid-westen van Manhattan, in het overhippe Meatpacking District, ligt Gansevoort Street. De straat maakt deel uit van het Gansevoort Market Historic District: een van de ‘Seven to Save’ districten van de staat New York, en de enige in New York City. Verder is ‘Gansevoort’ de naam van een van de vele schepen uit de vloot van de Amerikaanse marine en is er een hotel dat de Nederlandse naam draagt.

De naam Gansevoort stamt af van Peter Gansevoort. Geboren in de hoofdstad van de staat New York, Albany, als zoon van derde generatie Nederlanders. Jong maar sluw als Peter was, bekleedde hij verschillende topposities in het leger tijdens de 18e eeuwse Amerikaanse Revolutie, waar in 1776 de American Declaration of Independence uit voortkwam.

Nabij Chinatown ligt het New York City Courthouse. Boven aan een serie zuilen wordt direct verwezen naar de Nederlandse historie van de stad: New Amsterdam 1626. In dit jaar kocht Peter Minuit, gouverneur van de West-Indische Compagnie (VOC), het stuk land van de indianen voor 60 gulden, of 24 dollar.

Philip Rouwenhorst

More Posts - Website

En zo ook Kirstin’s woede jegens advertenties die vrouwen een negatief gevoel geven over hun eigen lichaam.

“Met de dag voel ik me meer onderdrukt door de media. Totnogtoe heb ik er niets aan gedaan uit angst om als irritant te worden weggezet. Maar het kan me niets meer schelen” schrijft ze op haar website.

Vandaar de stickeractie.

Door haar te e-mailen krijg je deze stickers thuisgestuurd zodat je ook zelf in actie kunt komen: posters van magere modellen, advertenties voor borstvergroting of laserbehandelingen, alles mag beplakt worden.

Maar daar blijft het niet bij.

Inmiddels heeft Kirstin contact gelegd met Traffic for London (de transportorganisatie die over de advertenties gaat) in een poging om een aantal advertenties te laten weghalen, waaronder een advertentie voor borstvergrotingen.

“Ik heb een recht om te reizen zonder te worden geconfronteerd met beelden die schadelijk zijn voor mijn lichaams- en zelfbeeld. Ik wil u vragen uw beleid om seksistische of anderszins ‘hinderlijke’ advertenties tegen te gaan daadwerkelijk na te leven.” schrijft ze in haar klacht.

TFL heeft gedreigd met juridische stappen als Smith haar acties niet staakt, maar haar groep is vastberaden de actie door te zetten. Zo schrijft een van de leden in reactie op de waarschuwing: “ik print mijn eigen stickers, u kunt de organisatie aanpakken, maar ik ga gewoon door”.

Ook andere medestanders tonen zich strijdbaar; zo schrijft Emily Kenway die een van de vele vrouwen is die de stickers bestelt heeft: “Qua uiterlijk (maat 36 en niet onaantrekkelijk) zou je niet van me verwachten dat ik problemen heb met de beelden. Maar van dit soort advertenties gaat een druk uit die ook ik voel. De reclamebazen zouden zich dat moeten realiseren.”

Of de campagne nog uitgebreid gaat worden?

Ik denk dat het een goed moment is op campagne te voeren tegen de media, meent Emily. “De meesten vrouwen zijn het zat voortdurend geconfronteerd te worden met uiterlijke verwachtingen waaraan ze niet kunnen voldoen. “

Maar zover is Kirstin nog niet. “Ik weet niet hoe het zal gaan” schrijft ze aan de website Fridaycities. “Het is goed om te merken dat er zo veel mensen actief zijn geworden. We zullen dat met zijn allen moeten beslissen.” “Wat mij betreft is het al heel wat als er op iedere advertentie voor borstvergroting een sticker zit.”

Tot die tijd blijft het bij ondergronds activisme.

Linde Wolters

More Posts - Website