Onder de videoschermen van de traditionele media prijkt een enorm paars reclamebord van Yahoo. Links daarvan, aan de overkant van de straat, staat het kantoor van Nasdaq, de beurs voor ict-bedrijven. Toen de New Yorkse gemeente aan het begin van de jaren negentig de wijk Times Square besloot op te schonen, had het niet kunnen voorzien welke bedrijven er vijftien jaren later zouden adverteren. Ondernemingen zonder tastbaar product, digitale belevenissen en toepassingen, zijn inmiddels onderdeel van een miljardenindustrie. Op het wereldberoemde plein is het resultaat van de digitale revolutie duidelijk zichtbaar.

In het mondiale medialandschap neemt de dominantie van online giganten ook toe. Een mooie manier om dit te illustreren is een kijkje in de Top 100 Most Influential People van Time Magazine. Welke personen zijn actief in ict en nieuwe media?

Categorie Heroes & Pioneers
- Zeng Jinyan, Chinese blogger die met gevaar voor eigen leven een internationale online strijd blijft voeren tegen het regime. Tank Man 2.0, zo u wilt.

Scientists & Thinkers
- Paul Allen, rijk geworden door een bedrijfje dat hij in 1975 met ene B. Gates oprichtte. Volgens Time een flamboyante geek, die tegenwoordig zijn dagen slijt met hersenonderzoek.

Een bescheiden score, maar dan nu, de categorie Builders & Giants
- Shigeru Miyamoto, Topdesigner in dienst van Nintendo. Ontketende een revolutie door Wii te ontwerpen. Boksen met je grootmoeder was nog nooit zo realistisch.

- Steve Jobs, ‘s werelds hipste CEO wiens presentaties verplichte kost zijn voor ‘spreken in het openbaar’-cursisten. Verkocht 100 miljoen iPods en probeert vanaf volgende maand zijn nieuwe, enigszins gedateerde, speeltje te slijten. Niet dat het gedateerde aspect de verkoop negatief gaat beïnvloeden. Jobs heeft zo’n ridicuul goed merk neergezet dat consumenten Apple-producten eerder uit emotionele afwegingen, dan uit rationele afwegingen aanschaffen.

- Philip Rosedale, bedenker en bouwer van Second Life. De nieuwe virtuele wereld leent zich naast free publicity ook goed voor mensen die in first life tijdens sociale interactie op problemen stuiten. Of SL een voorloper is van een nieuwe, betere, virtuele wereld of juist zelf de toekomst is, laat ik hier in het midden. Wel verwijs is ik u graag naar onze SL-connaisseur, Peter Evers.

- Chad Hurley & Steve Chen. Dit olijke duo veranderde de internetbeleving en gaf web 2.0 extra cachet. Kijkt u alleen al hoe vaak in deze post naar een YouTubefilmpje wordt verwezen. Met 1,6 miljard achter de hand, bouwen zij ongetwijfeld aan een nieuwe applicatie die wederom de symbolische grondvesten van het wereldwijde web doet schudden.

- Pony Ma. U kent Myspace, Facebook, Hyves, Virb en vast nog wel een andere sociale netwerkdienst. Maar de meest spannende online gemeenschap is QQ. Ma, 35 jaar, voorziet 100 miljoen Chinezen van een platform voor communicatie en creatie. Het is nooit een schande om Time te quoten, dus bij deze: ,,Pony’s impact on the youth of today’s China will be felt in tomorrow’s China as the QQ community fosters an open, trusting, creative generation.”

Het is typerend dat de helden van de online wereld vooral te vinden zijn in de groep Builders & Giants. Al spreek ik, in navolging van vele anderen, van een digitale revolutie, in werkelijkheid werkt een grote groep visionairs snel maar doordacht naar een nieuw tijdperk. Tien jaar geleden sprak internet de early majority aan, inmiddels is het een onmisbaar fenomeen in onze samenleving. Ik vertel u niets nieuws, maar spreek mijn continue verbazing uit. U ook?

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Je bent een eenzame man, zonder perspectief. Het enige wat je kan is een aardig deuntje op de gitaar spelen, en van fast food afblijven. Plus, je hebt een onvoorwaardelijke liefde voor je thuisland. Eenzaam in je miezerige houten huis, in het godvergeten Cincinnati, Ohio, na een halve fles Jack Daniels krijg je opeens een geniale ingeving! Ik word cowboy! In New York, de stad waar alles mogelijk is. Om aandacht te krijgen laat je kleding achterwege en doe je auditie bij elke talentenjacht. Het werkt! Na wat uurtjes in de sportschool doorgebracht te hebben, breng je op Times Square de harten van vrouwelijke toeristen op hol en wordt je binnen no-time wereldberoemd. Sex sells, en dat wist jij als geen ander!

Ook op het internet floreert de seksindustrie, zij het in een iets explicietere vorm. De dingen die cowboys daar uithalen, maak ik hier geen woorden aan vuil.

Hoe goed seks verkoopt, toont GOOD Magazine op verleidelijke wijze aan:

Een aantal tegenstanders van sekssites, staan nu op. Niet omdat er naakt of schokkende beelden in voorkomen. Nee, kunstenaars, studenten en wetenschappers protesteren tegen het commerciële gebruik van internetpornografie. Deze tegenstanders komen 2 juni bijeen op het eendaagse festival C’Lick Me International Netporn in Paradiso om te discussiëren over de donkere kant van het internet.

Organisator Marije Janssen over porno op commerciële sekssites: “Het is vlak, leeg en zoekt naar extremen. Het dwingt naar een zogenaamd ideaalbeeld met een dominante man en een onderdanige vrouw.” Pornografie en seksualiteit gaan volgens haar echter terug naar intimiteit en persoonlijkheid.

Dus seks doet meer dan verkopen. “Jonge feministen in de Verenigde Staten gebruiken pornografie om een tegenbeeld van de vrouw te laten zien”, aldus Janssen. “Dat ze zich niet hoeven aan te passen aan het commerciële porno-ideaal van de onderdanige vrouw die zich als een soort plastic pop moet gedragen.” Vrouwen gebruiken daarbij internet om hun standpunten te verkondigen.

Kortom, van seks kun je rijk worden. Veel bedrijven binnen het mondiale medialandschap schrapen er miljarden dollars mee bij elkaar. Denk alleen aan de muziekindustrie. Maar het is meer dan een goedverkopend product. Het biedt voor sommige mensen een goede uitlaatklep. Voor eenzame naakte cowboy’s tot feministen die zich uit pure wanhoop aan huis-tuin-en-keukenporno wagen.

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Naast je eindeloos vergapen aan gigantische hoeveelheden kitsch en plat vermaak, kun je op Times Square ook het nieuws meekrijgen van ‘s werelds persgiganten. Grote schermen tonen de laatste headlines van het wereldwijde nieuws. Vooral Reuters en CNN doen goede zaken, aan hun nieuws lijkt niet te ontkomen. Glimmende anchorkoppen schieten langs en een routine bomaanslag in Irak wordt uitgemeten alsof het een breekpunt in de derde Golfoorlog is. Oppervlakkigheid lijkt een vereiste. Welkom in de wereld van de westerse nieuwsmedia.

In deze wereld is CNN de dictator. Vrijwel alle westerse nieuwsmedia nemen het breaking news linea recta over als belangrijk item in hun journaal, krant of webpagina. CNN is veruit het grootste en invloedrijkste nieuwsmedium, heeft een aanzienlijk aantal correspondenten en is daardoor snel ter plaatse. In haar hegemonie wordt CNN gesteund door drie grote persbureaus: Associated Press (AP), Agence France Press (AFP) en Reuters. Zij vormen een kwartet dat onze kijk op de wereld grotendeels bepaald. Onderstaand voorbeeld leert dat dit ook een verkeerde kijk kan zijn:

Op 9 april 2003 viel Saddam Hussein voor het oog van de wereld van zijn voetstuk. Een Amerikaans pantservoertuig trok zijn immense standbeeld op het Fardoes-plein in Bagdad om. Vervuld van vreugde wierp een uitzinnige Irakese menigte zich op de stenen replica van hun voormalige dictator. CNN liet zien hoe blij de Irakezen met hun redder uit het verre westen waren. Een webcam die op het tafereel gericht stond, toonde een heel andere situatie. Op het enorme plein was een klein groepje op het gevaarte aan het dansen, verder was het verlaten. Naar later bleek had een Amerikaanse officier van de afdeling Psychologische Oorlogvoering de omverwerping in scène gezet. Zijn toneelstukje kreeg een wereldwijd publiek.

De omverwerping van Saddam’s beeld is geen uitzondering. De belangrijkste westerse nieuwsmedia geven een vertekend beeld van de wereld. Maar er is een alternatief in de mondiale nieuwsvoorziening, Inter Press Service (IPS). Een non-profit persbureau dat een stem geeft aan bronnen uit ontwikkelingslanden en niet-gouvermentele organisaties (NGO’s). Waar CNN in Irak vooral dode soldaten telt, bericht IPS over de ontwikkeling van kinderen in dit chaotische en verscheurde land.

Correspondenten
Ondanks de inspanningen van IPS is de invloed van de westerse nieuwsmedia nog steeds enorm. Ook in Nederland. Onderzoek van communicatiewetenschappers Leendert van der Valk en Peter Vasterman leert dat de belangstelling van Nederlandse media voor de derde wereld is afgenomen. Er is een fixatie op nieuws vanuit westers georiënteerde, rijke landen. Zij onderbouwen dit met getallen over de verdeling van correspondentschappen over de wereld. Zo zijn in Afrika minder correspondenten aanwezig dan bij onze ooster- of zuiderburen. Een heel continent heeft blijkbaar minder aandacht nodig dan Duitsland of België.

Trend
De desinteresse voor ontwikkelingslanden is een trend. De afgelopen tien jaar is het aantal correspondenten in Afrika met 46 procent gedaald naar het huidige dertien. Een gering aantal verslaggevers voor ongeveer een zevende deel van de wereldbevolking. Het is voor deze journalisten schier onmogelijk om correct te berichten over actualiteiten in Afrika. En dat terwijl het continent, met haar ongelofelijke diversiteit aan volkeren en landen, één van de meest complexe is.
De Arabische wereld geniet wel een toename in media-aandacht. Maar zodra Vasterman en Van der Valk deze trend onder de loep nemen, blijkt dat dit komt door het voortslepende conflict in Israël en de Amerikaanse bezetting in Irak. Respectievelijk een westers georiënteerd land en een westerse bezettingsmacht.

Westerse blik
Eenieder kan zien dat de huidige verdeling van correspondenten in de wereld leidt tot een scheve verhouding. De eerder besproken weegschaal slaat door naar de kant van berichtgeving over westers gerelateerde gebeurtenissen. Mede daarom krijgt een toneelstukje zoals dat op het Fardoes-plein meer aandacht dan een gruwelijke crisis in Darfur. Het westerse publiek krijgt in dit geval ten eerste een onwaarheid voorgeschoteld, en ten tweede hoort zij weinig tot niets over een veel ernstigere situatie. Nico Haasbroek – voormalig hoofdredacteur van de NOS – erkent dit, maar zegt ook: “Al Jazeera, tegenwoordig Engelstalig, zond de beelden van het lege plein wél uit. Dat namen westerse nieuwsmedia over. Op deze manier corrigeren media elkaar.”

Vergeten verhalen
Toch lijkt de invloed van deze correcties beperkt. Bij een groot gedeelte van het publiek blijven de eerste beelden hangen. Naast IPS bestrijden ook andere organisaties dit probleem. Zo zet de Dick Scherpenzeel Stichting zich in voor berichtgeving over niet-westerse landen en publiceert zij jaarlijks een top tien van vergeten verhalen, Ht Vrgtn Vrhaal. Elk jaar weer zitten hier hartverscheurende verhalen tussen die allen één ding gemeen hebben; het gaat om mensenlevens die op het spel staan. Om aandacht voor deze situaties te vragen en een evenwichtige mondiale nieuwsvoorziening te waarborgen, is IPS van levensbelang.

IPS in Nederland
In Nederland maken de drie kleine christelijke dagbladen – het Friesch Dagblad, Nederlands Dagblad en Reformatorisch Dagblad – gebruik van de diensten van IPS. Tilly Dodds, werkzaam voor de buitenlandredactie van het Nederlands Dagblad, licht toe: “IPS levert informatie die ik bij de grote persbureaus vaak in het geheel niet, of veel minder uitgebreid, tegenkom. Sommige landen komen in de berichtgeving van bijvoorbeeld AP of Reuters zelden voor. Toch kan het aardig zijn ook daarover eens iets te melden.” Dodds waardeert tevens het uitgebreide netwerk van IPS: “Ik vind het belangrijk dat de berichten van IPS vaak geschreven zijn door mensen die afkomstig zijn uit het land of continent waarover ze schrijven. Niet zelden staan zij heel anders tegenover het onderwerp dan wij in de westerse wereld doen. Ook dat kan toegevoegde waarde hebben.”
Rene Zeeman, hoofd van de buitenlandredactie van het Reformatorisch Dagblad heeft een soortgelijke motivatie: “Onze krant is al een aantal jaren geabonneerd op IPS. Het is niet duur en bovendien vormt het door de achtergrondstukjes die het over met name Derde Wereldlanden biedt, een nuttige aanvulling op het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) en AP. Vanwege het armoedevraagstuk in de wereld spreekt ons dit zeer aan.”

Grote dagbladen
Het is lovenswaardig dat de kleinere dagbladen IPS als bron hanteren, maar hun oplage is zeer beperkt vergeleken bij Trouw, de Volkskrant, Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad en De Telegraaf. Als één van deze dagbladen IPS gebruikt, vergroot dat eerder het nationale bewustzijn. De grote jongens in krantenland laten IPS echter links liggen. Haasbroek heeft wel een idee waarom: “Pure arrogantie, Nederlandse kranten maken gebruik van de diensten van grote persbureaus en betalen daar grof geld voor. Zij denken: waarom nog gebruik maken van andere diensten, zoals IPS?”

Kwaliteit
Frits van Exter – hoofdredacteur van Trouw en tevens jurylid van Ht Vrgtn Vrhaal – geeft een andere verklaring: “In een ver verleden heeft Trouw enige tijd een abonnement gehad op IPS. Kwaliteit, kwantiteit, bruikbaarheid en toegevoegde waarde bleken toch onvoldoende.” De buitenlandredactie van de Volkskrant geeft eenzelfde verklaring. “In de jaren tachtig zijn we enige jaren op IPS geabonneerd geweest. We stonden geheel achter de journalistieke uitgangspunten, maar merkten dat we in de praktijk toch niet veel ruimte hadden voor dat soort verhalen. Ook paste de toon meestal net niet helemaal bij die van de Volkskrant. Uiteindelijk is het abonnement dan ook gesneuveld in een bezuinigingsronde”, aldus buitenlandredacteur Marianne Boissevain. Haar collega Rob Vreeken voegt hier aan toe: “We zijn gestopt met IPS omdat er ten eerste een tekort aan kwaliteit was, en ten tweede een totaal gebrek aan achtergronden of reportages bij het nieuws. Het waren allemaal tijdloze features. Dat kan interessant zijn, maar we vonden dat het geld niet waard.”

Hoe denken de dagbladen die IPS wél gebruiken over de kwaliteit? “Niet alle artikelen zijn even goed geschreven en bruikbaar voor het Nederlands Dagblad, maar er zitten hele goede berichten tussen. Verder is bij sommige IPS-journalisten een bepaalde politieke voorkeur duidelijk merkbaar. Maar over het algemeen is de kwaliteit heel behoorlijk”, aldus Tilly Dodds. Zeeman van het Reformatorisch Dagblad spreekt van een ‘kleine handicap’. “Veel stukken worden aangeleverd door Vlaamse journalisten. Daardoor komen wij soms wat vreemde uitdrukkingen tegen”, licht Zeeman toe. Maar zegt hij: “ Wij nemen die graag voor lief.”

Beperkte middelen
Dat de kwaliteit van berichten die IPS verstrekt af en toe te wensen over laat, is te ‘wijten’ aan het idealisme van de persdienst. Met een klein budget, dominante concurrenten en weinig aandacht van de nieuwsmedia is het voor Inter Press Service niet gemakkelijk om mensen de andere kant van het nieuws te laten zien. Bovendien laat IPS zich niet leiden door de waan van de dag. Waar een commercieel persbureau als Reuters vijf harde nieuwsberichten publiceert, prefereert IPS één lang achtergrondartikel. Deze onconventionele, zorgvuldige wijze van werken leidt echter wel tot een lagere productie.

Evenwicht
Volgens Bossevain is het uitgesloten dat de Volkskrant nog gebruik gaat maken van IPS. “Inmiddels is de situatie van de Volkskrant zodanig veranderd dat een vernieuwing van het abonnement niet meer aan de orde is. Onze financiële armslag is er bepaald niet op vooruit gegaan. Maar belangrijker is dat onze investeringen in tijd en geld tegenwoordig meer gericht zijn op multimediale producties, zoals websites en tv.”
Gelukkig krijgt IPS van Trouw wel een herkansing, aldus van Exter: “Toevallig hernieuwen wij nu middels een proefabonnement de kennismaking. Het is echter nog te vroeg om een oordeel uit te spreken over IPS.” Zijn deelname aan de jury van Ht Vrgtn Vrhaal blijkt geen loze activiteit te zijn, want zegt van Exter: “Er is zeker behoefte aan een alternatief persbureau dat tegenwicht en aanvulling biedt op de grote persbureaus.” Hopelijk doet dit goede voorbeeld en dat van de drie christelijke dagbladen volgen, en neemt de populariteit van IPS in Nederland toe. Dan kunnen wij Hollanders zeggen dat we na het homohuwelijk, tolereren van softdrugs en toestaan van abortus, ook met een evenwichtige nieuwsvoorziening een wereldwijde primeur hebben.

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Wanneer je over Times Square loopt zie je op elk beschikbaar stukje gevel een billboard of beeldscherm met reclameboodschap, nieuwsuitzending of muziekclip. Het aanbod is zo overweldigend dat je na een half uur kijken nog steeds niet alle uitingen hebt gezien. Laat staan dat je alle beeldschermen tegelijkertijd kunt volgen. Je moet een keuze maken. Staar ik naar de nieuwste clip van Gwen Stefani, volg ik het Fox nieuws, laat ik me inlichten over de diensten van Reuters of bekijk ik een van de andere tientallen beeldschermen?

Niet alleen op het wereldberoemde plein sta je voor dit dilemma. Ook in de huiskamer wordt je er mee geconfronteerd. Aanbieders van digitale televisie geven je de keuze tussen vijftig verschillende tv-kanalen, honderden films die vanuit de luie stoel besteld kunnen worden en ietwat domme spelletjes waarbij de afstandsbediening als controller fungeert. Even verderop staat de computer te zoemen. Met een paar klikken ligt de digitale wereld aan je voeten. Boven het gezoem uit hoor je met een plof de middagkrant op de deurmat vallen . Naast een stapel folders van 10 centimeter. Elke dag krijg je een karrenvracht informatie over je heen. In modern Nederlands: een information overload.

Gevolgen van deze keuzevrijheid? Je moet gaan selecteren wat je bekijkt of leest. Iedere mediagebruiker stelt zijn of haar eigen mediapakket samen. Dit leidt tot fragmentatie in het mondiale medialandschap. De tijden dat hele landen naar hetzelfde televisieprogramma keken, iedereen over hetzelfde radioprogramma praatte en tijdschriften gigantische oplages hadden, liggen achter ons.

Cornelis van den Berg was zich hier bij de oprichting van De Pers ook al bewust van: “Over tien jaar is er nog maar één massamedium. Televisie fragmenteert, internet is per definitie gedefragmenteerd. Welk medium kan dan nog dagelijks twee, drie miljoen bereiken? De krant.” Een kleine correctie op deze toekomstvisie van de krantenwonderboy is dat hij beter kan spreken van de gratis krant. Tijdens het forensen, en binnenkort waarschijnlijk ook aan huis, worden deze kranten aan u gepresenteerd. Oplages en het aantal titels van deze gratis nieuwsbronnen nemen toe. De oplages van de meeste betaalde kranten dalen echter nog steeds. Lees op de Nieuwe Reporter een analyse van communicatiewetenschapper Piet Bakker.

De internationale mediaconglomeraten reageren op geheel eigen wijze op de toenemende fragmentatie. Zij kopen in alle takken van de mediabranche bedrijven op, zodat ze een groot aantal consumenten blijven bereiken.
Lees op de Wikipediapagina ‘Mediaconglomeraat‘ meer over de talloze overnames en fusies van de grootste mediaspelers ter wereld. Waar het publiek fragmenteert, concentreren de internationale aanbieders zich.

Dichterbij huis en terug bij de kranten. Door middel van brand extension en het uitbreiden naar andere mediumtypen spelen ook de Nederlandse dagbladen in op de verspreiding van mediaconsumenten. Marianne Bossevain, redacteur bij de Volkskrant, geeft aan: “Onze investeringen in tijd en geld zijn tegenwoordig meer gericht op multimediale producties, zoals websites en televisie”. Op dergelijke wijze probeert de Volkskrant een zo’n groot mogelijk gedeelte van het versnipperde publiek te bereiken.

In dit gefragmenteerde medialandschap kunnen weblogs een baken zijn. Zij behandelen nieuws en actualiteiten afkomstig van welk medium dan ook. Bloggers monitoren, selecteren en geven commentaar op uitingen van allerlei mediumtypes. Waar u voor Times Square een reisgids nodig heeft, is een gids voor de media ook noodzakelijk. Daarom een advies voor de verdwaalde mediagebruiker. Zoek een aantal blogs met een signatuur of thema dat u aanspreekt en laat deze u bij de hand nemen door het labyrint dat het mondiale medialandschap heet.

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Hiphop is nog steeds booming. Sinds de commerciële opkomst van dit genre, ongeveer twintig jaar geleden, is er veel veranderd. De sterren leven in weelde. Vroeger vreesden ze in getto’s voor hun leven, tegenwoordig moeten ze oppassen dat ze niet verzuipen in Cristal. Dat uit zich ook in billboards op Times Square. P. Diddy en Jay-Z zijn permanent vertegenwoordigd, een nieuw raptalent ziet zijn opkomst bevestigd met een levensgrote aankondiging op het plein en Gwen Stefani’s nieuwe clip met hiphop invloeden wordt 24 uur per dag uitgezonden. De billboards hebben vaak een erotische lading en promoten machogedrag. Schadelijke beelden dus voor toeristenkinderzieltjes. Vader en moeder weten niet hoe snel ze hun hand voor de oogjes van hun kroost moeten houden.

Zijn die ouders zich er wel bewust van dat dergelijke beelden constant worden uitgezonden op televisie?

Volgens tijdsbesteding.nl kijken tieners (12-19) gemiddeld 8,4 uur per week naar de televisie. Tijdens al die uren stemmen ze debeeldbuis voornamelijk af op muziekzenders. Het jaarrapport 2006 van Stichting Kijkonderzoek geeft aan dat de kijkdichtheid van de drie muziekzenders MTV, TMF en Comedy onder tieners (12-19) respectievelijk 35,1 procent, 32,7 procent en 33 procent is.

Een groot gedeelte van de clips die MTV, TMF en Comedy uitzenden, zijn van hiphopartiesten. Op een enkele uitzondering na bestaan die clips voornamelijk uit seksistische, gewelddadige, homofobische, macho-achtige beelden. Zoals u weet, een YouTube-filmpje zegt meer dan duizend woorden. Zie daarom hieronder de clip “Tip Drill” van rapper Nelly. Een uit 2003 afkomstig klassiek voorbeeld van een ultiem seksistische videoclip. Hoogtepunt? Het moment waarop Nelly zijn creditcard tussen de billen van een van zijn danseressen haalt (NSFW):

Niet geheel onbegrijpelijk is al een aantal jaren een discussie gaande of dergelijke beelden een negatieve invloed hebben op adolescenten. Jongens zouden het vrouwonvriendelijke gedrag van de artiesten als norm gaan zien, en de meisjes schikken zich hier vervolgens naar. Uit eigen ervaring kan ik u vertellen dat de dansvloer van een Amerikaanse club mij sterk doet denken aan de video’s die ik MTV zie. Maar is dit schadelijk? Of is het niet meer dan een onschuldig dansje? Dansen op rock ‘n’ roll deed in de jaren ’50 tenslotte ook stof opwaaien.

In ieder geval struikelen lobbyisten, wetenschappers en tv-deskundigen over elkaar met uitspraken aangaande de vermeende schadelijke effecten. Deze discussie, vooral gevoerd door blanke hoogopgeleiden, kon door haar voortslepende karakter niet meer rekenen op de interesse van het publiek. Maar nu blaast een Afro-Amerikaanse hiphopfan met een kritische film de discussie nieuw leven in.

Filmmaker Byron Hurt is al zijn hele leven verslaafd aan hiphop. Als quarterback van de Northeastern University in Boston draaide hij voor de wedstrijd LL Cool J’s “Mama Said Knock You Out” om zich op te laden. Dat maakt hij ook duidelijk in zijn film, hij licht toe: “Ik wil niet het hokje van critici zonder emotionele binding met de muziek gestopt worden”. Zijn kritische houding tegenover het gedrag van hiphopartiesten dateert van de periode dat hij voor een stichting werkte die vocht tegen geweld jegens vrouwen. Hij merkte toen op dat de door hem zo geliefde muzieksoort denigrerend gedrag tegenover vrouwen promoot.

In de film bezoekt de 37-jarige Hurt hiphopfeesten, festivals, bekende rappers, videoproducenten en fans. Dit levert af en toe confronterende en pijnlijke beelden op. Rapper Busta Rhymes staat bekend om zijn spervuur aan woorden, Hurt krijgt hem echter stil met vragen over homoseksualiteit. “Ik kan niet deelnemen aan een gesprek over dat onderwerp”, mompelt Rhymes. En wanneer Hurt vraagt of een homoseksuele rapper geaccepteerd zou worden, loopt de rapper zelfs de kamer uit. Als het bekende rapduo Clipse gevraagd wordt of hun clips geweldadige stereotypes bevestigen, staan de beide heren met de mond vol tanden. Een opkomende rapper veronschuldigt zich tegenover Hurt: “Als ik verantwoorde teksten schrijf, krijg ik geen aanbiedingen”.

Hoogstwaarschijnlijk hebben de gewelddadige en seksistische clips een slechte invloed op kinderen. Jonge jongens zien rappers als rolmodellen, en gaan zich logischerwijs hetzelfde gedragen. Maar het verbieden van de clips is onverantwoordelijk. Dan worden de rappers beperkt in hun vrijheid van meningsuiting. De aanpak van Hurt is beter. Hij reist stad en land af om zijn video te tonen aan adolescenten. Op die manier maakt hij jongeren bewust van het verknipte moraal die de video’s promoten.

Studenten van zwarte colleges in Florida betitelden de documentaire van Hurt als een ‘eye-opener’. Ashley Hamptons, een twintigjarige student aan de Hampton Universiteit in de staat Virginia vertelde: Ik had nooit beseft dat er een negatieve beeldvorming over zwarte mannen zou ontstaan naar aanleiding van hoe seksistisch zij omgaan met zwarte vrouwen in clips”. Hurt’s kruistocht lijkt zijn vruchten af te werpen. Hopelijk weten hij en zijn medekruisvaarders de vraag naar seksistische clips ooit weg te nemen.

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Times Square, einde van de middag. In alle drukte weet een chaotische gebeurtenis toch op te vallen. Onder een groot raam staat een grote groep adolescenten massaal in extase te raken. Schreeuwend, huilend, lachend, armen naar de hemel geheven, elke tien seconden een foto makend; de groep jongens en meisjes stelt een ongekende staat van opwinding ten toon. Ben ik getuige van een religieus ritueel dat zojuist een climax bereikt heeft? Is het einde der tijden nabij?

Teleurstelling overvalt me als ik hoor wat écht aan de hand is. MTV neemt haar dagelijkse paradepaardje Total Request Live (TRL) op. Vanaf Times Square kan het gewone volk ‘meegenieten’ van de show. Ideaal voor eenieder die een half uur van de ruggen van de presentatoren en celebrities wil genieten. Waarom staan deze mensen uren in de kou te blauwbekken om naar de achterkant van een show te kijken?

Misschien is het toch een religieuze bijeenkomst, zijn de beroemdheden de goden van tegenwoordig. De halve wereld aanbidt ze, en de mondiale nieuwsmedia volgen de wil van het volk. Toen Anna Nicole Smith vorige week overleed, domineerde zij de rest van de week de nieuwsbulletins van CNN. Topjournalisten discussieerden urenlang over de toedracht van het tragische sterfgeval. Relevante informatie is het niet, maar het publiek wil het nu eenmaal horen. Doordat de media steeds meer aan die vraag gaan voldoen, is er inmiddels sprake van een dominante beroemdheidcultuur.

Steeph van politiek weblog Sargasso attendeerde me op een Amerikaans onderzoek dat met empirisch bewijs aantoont hoe scheef de verhouding ligt. In juni 2005 besteedde CNN 878 minuten aan Micheal Jackson en 199 minuten aan Tom Cruise. De genocide in Darfur, die op dat moment in alle hevigheid oplaaide, werd slechts 47 minuten belicht. En daarmee doet CNN het nog het best, andere stations besteedden 41 (FOX), 23 (MSNBC), 10 (NBC), 5 (NBC) en 0 (CBS) minuten aan de vele slachtoffers die vielen.

Journalisten hebben de taak bevolking te informeren, teneinde de democratie te stimuleren. Speculaties omtrent de doodsoorzaak van mevrouw Smith dragen niet bij aan dat hogere doel. Natuurlijk kunnen de mondiale media melding maken van een zeer opvallende gebeurtenis rond een beroemdheid. Maar zodra het de nieuwsbulletins gaat domineren, is de democratie daar de dupe van. Laat oppervlakkige ‘raad-de-doodsoorzaak-van-Anna’ over aan entertainmentprogramma’s en draag alstublieft zorg voor een goedgeïnformeerde burger.

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website

Crossroads of the World, hart van de wereld: de koosnaampjes die Times Square van de wereldbevolking heeft gekregen liegen er niet om, het plein staat symbool voor onze wereld. Zover zou ik niet willen gaan. De wereld – in al haar diversiteit en schoonheid – valt niet samen te vatten in een plein. Ik zie Times Square liever als symbool voor de media. Waarom? Dat ga ik de komende weken in een zevendelige serie toelichten. Bekijk nu alvast de trailer:

Klik hier om de video te bekijken

Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth (1986) raakte halverwege zijn studie communicatiewetenschap verslaafd aan bloggen. Toen hij een ruzie tussen Balkenende en Witteman vastlegde, werd zijn blog Spotlight Effect ook daadwerkelijk gelezen. Na een stage bij de Verenigde Naties in New York reisde hij voor Web 2.0 blog The Next Web een jaar de wereld rond. Voor nrc.next verkocht hij zijn ziel aan de dode-bomen-industrie, vinden zijn oud-collega's. Zijn persoonlijke blog is DutchProblogger.nl.

More Posts - Website