Reacties op: Hoe begin je met datajournalistiek?

Door: Carin Beenen

Carin Beenen — Wed, 06 Jul 2011 14:09:32 +0000

Allereerst is het belangrijk om een goede en journalistieke vraag te formuleren waarmee je aan de slag gaat en je goed af te vragen wat het einddoel van je onderzoek is. Dat lijkt een open deur maar zeker bij grote onderzoeken is het goed om dat in het achterhoofd te houden omdat je het oorspronkelijke doel van het onderzoek al snel uit het oog kunt verliezen als je op interessante zijwegen stuit.
De makkelijkste stap is dan om naar je eigen journalistieke werkgebied te kijken bijvoorbeeld naar hoe vaak rukt de brandweer uit voor loos alarm in een bepaalde gemeente? Dat is makkelijk de controleren aan de hand van brandweeralarmeringen op internet. En hoeveel kost dat die gemeente jaarlijks? Of je bekijkt op welke wegen/kruispunten vaak ongelukken gebeuren en wie zijn daar bij betrokken (vrachtwagen, auto, fiets, brommer, voetganger). En hoe staat dat in verhouding tot een ander gevaarlijk punt in een stad?
Bij grotere onderzoeken kunnen meer mensen helpen om data te verzamelen. Je kunt collega’s vragen ieder op hun eigen werkterrein de gegevens voor jou te verzamelen. Dat werkt zeker als zij zelf bijvoorbeeld ook gebruik kunnen maken van jouw onderzoek in de vorm van een artikel of de resultaten van het onderzoek op zich. Ook enquêtes kunnen een goed hulpmiddel zijn waarbij deelnemers via bijvoorbeeld google docs informatie achter kunnen laten. Het is natuurlijk wel afhankelijk van het aantal mensen dat meewerkt of de gegevens ook gebruikt kunnen worden.
Archiefstukken gebruiken is een verhaal apart. Archieven zijn vaak niet volledig online toegankelijk. Allereerst is het zaak uit te zoeken in welk archief stukken zich bevinden. Vaak heeft ieder archief z’n specialiteit; denk daarbij ook een aan universiteiten, die hebben ook vaak interessante gegevens. Ook als niet-student kun je daar vaak wel terecht met een dagpas. Kijk welke studierichtingen een universiteit aanbiedt en zij hebben daar ook allerlei informatie over.
Tenslotte is het nuttig bij het verwerken van alle informatie tot bijvoorbeeld een grafiek hulp te krijgen van iemand die veel verstand heeft van statistiek om na alle moeite van het verzamelen van gegevens geen foute conclusies te trekken. Datajournalistiek biedt ontzettend veel mogelijkheden maar heeft ook veel valkuilen.

Door: Paul Vereijken

Paul Vereijken — Wed, 06 Jul 2011 10:58:04 +0000

Zou je dat in kunnen kleuren met een voorbeeld?

Door: Alper

Alper — Wed, 06 Jul 2011 09:51:31 +0000

Nog fundamenteler dan programmeren moet je als journalist denken in termen van proceduraliteit (wat eigenlijk een ander woord is voor programmeren, maar ook meer dan dat). Dus niet denken in termen van content die je wilt produceren, maar in termen van processen die leiden tot verhalen, content, inzicht en processen die je samen met anderen kunt invullen.

De onderwerpen, de data-verzamelregels en wat je daarmee wilt doen, dat zijn je procedures. Start ze op zo licht-gewicht als je kunt en kijk maar wat eruit komt rollen.

Door: Jaap Stronks

Jaap Stronks — Tue, 05 Jul 2011 20:58:17 +0000

Op het gevaar af te groot te beginnen, zou ik zorgen voor goed databasemanagement. Zorgen dat je een goed systeem hebt om kwantitatieve gegevens (van misdaad of stemgedrag oid) in op te slaan, met een goed gedisciplineerde architectuur, zodat het opslaan van data eenvoudig en snel kan. Vervolgens hoef je niet veel research te doen als je de data voor een los verhaal wil gebruiken.

Door: Sanne Brand

Sanne Brand — Tue, 05 Jul 2011 20:39:23 +0000

Tijdens mijn research voor mijn afstudeerproductie (check: http://www.smaldeel5.nl) was ik op zoek naar gegevens van de marine uit de jaren ’50, ’51 en ’52. Mijn eerste vraag was dan ook: ‘Waar vind ik deze informatie?’.

Onderzoeker Eric Hennekam tipte me om een abonnement te nemen bij de Koninklijke Bibliotheek. Via de website van deze bibliotheek kreeg ik toegang tot ontzettend veel historische en actuele binnen- en buitenlandse archieven. Voor mij erg handig, want op deze manier kon ik mijn bevindingen, die ik elders had gevonden, verifiëren. Voor iedere journalist een aanrader om hier eens te gaan neuzen wanneer je op zoek bent naar data.

Verder kan het natuurlijk ook geen kwaad om naar een fysiek archief te gaan. Het archief van het NIMH heeft me in mijn geval verder op weg geholpen. Daar vond ik namelijk informatie die niet via online archieven te verkrijgen is.