Bolton beschrijft de VN op geheel eigen wijze
John Bolton stond tijdens zijn periode als ambassadeur van de Verenigde Staten aan de Verenigde Naties (VN) bekend om zijn weinig diplomatieke kritiek op het systeem en de ongeschreven regels die binnen de organisatie gelden. Hoewel zijn periode in New York van korte duur bleek — de door President Bush aangestelde Bolton was tussen 2005 en 2006 slechts een jaar in dienst — heeft de Republikein zijn memoires opgetekend in het boek Surrender Is Not An Option. Op geheel eigen wijze veegt hij de vloer aan met collega’s en de VN in het geheel. Terug op vertrouwde bodem presenteerde Bolton zijn boek voor een leger journalisten.
Waar Al Jazeera en Al Arabia namens de Arabische wereld republikein Bolton telkens naar zijn mening vroegen rond internationaal terrorisme en het vermeende vijandelijke nucleaire programma van Iran, lachte hij de verpakte aantijgingen weg met zijn karakteristieke grapjes en verwees hij steevast naar citaten uit zijn boek. “From that question I can tell you didn’t read the book, because…”
Een boek dat ik overigens wel gelezen heb. In zestien duidelijk van elkaar gescheiden hoofdstukken tracht Bolton inzicht te geven in hoe een diplomaat vanuit een globale machtspositie te werk gaat. Prettig aan het boek is dat het per hoofdstuk en tevens op eigen volgorde te lezen valt. Vooral in hoofdstuk 9, The Security Council, en hoofdstuk 10, Electing the new Secretary-General, beschrijft hij, zonder zich te verschuilen achter een diplomatiek gordijn, hoe besluitvorming binnen de VN tot stand komt. Economische allianties, een strategische blik naar de toekomst, geografische ligging en een troebele geschiedenis lijken geregeld reden voor het innemen van een politieke positie.
Bolton beschrijft glashelder de omgeving en ruimte waar hij zich in bevindt. Hoewel dat voor medewerkers of bezoekers van de VN vanuit herkenning bijzonder interessant is, lijkt het aannemelijk dat het voor velen slechts een weinig relevante opvulling van het boek is. De wijze waarop Surrender Is Not An Option gescheven is, leent zich tevens voor de nodige kritiek. Condoleeza Rice wordt weinig professioneel ‘Condi’ genoemd en zonder verdere uitleg wordt de ambassadeur van een lidstaat als ‘permrep’ (Permanent Representative) betiteld. Misschien een manier van Bolton om zijn cynische houding tegenover de VN weer te geven, wellicht slechts gebruik van spreektaal.
De man die ooit meende dat de VN gemakkelijk door zou kunnen functioneren wanneer tien verdiepingen van het hoofdgebouw afgehaald zouden worden, is er in ieder geval in geslaagd een interessant en bij vlagen vermakelijk boek te publiceren. Hij zal de VN in ieder geval van dichtbij blijven volgen. “The real question is now whether he [Ban Ki-moon] will sink into the swamp of the UN’s culture of inaction, or withstand it and perhaps even overcome it.”
