Zweden: Het land van de BitTorrents en klokkenluiders
Van wilde vikingen naar de Nobelprijs voor de Vrede in slechts een paar eeuwen; Zweden is een land dat bekend staat als vooruitstrevend en innovatief. Het moderne Sverige is meer dan alleen het mekka van zoetsappige Eurovisiesongfestival-liedjes. Vandaag de dag is Zweden niet alleen de thuisbasis van de roemruchte klokkenluiders maar ook thuisbasis van de grootste BitTorrent-aanbieders van de wereld. De romantiek omtrent ThePirateBay en WikiLeaks neemt Che-Guevara-achtige-vormen aan en beide websites halen geregeld het wereldnieuws. Samen met mijn broer – Floris Dekker, die inmiddels bijna een half jaar in Zweden woont – ging ik op zoek naar een stukje modern Zweden; het land waar 40% van alle bekeken films gedownload is en de plek waar internet-vrijheidsstrijders hoogtij vieren.
De wetgeving in Zweden wat betreft internet geeft de overheid weinig kans om in te grijpen tegen online piraterij. Zweden kreeg zelfs een special mention van de IPAA (International Intellectual Property Alliance) vorig jaar. Hoewel het illegaal is om met copyright beschermde bestanden te delen, zijn de ISP’s (internet providers) niet verplicht om informatie van de gebruikers door te geven aan de politie of andere instanties die piraterij tegen proberen te gaan. Samen met een grote Zweedse nationale steun voor ThePirateBay en WikiLeaks, zorgt dit voor een gunstig klimaat voor beide partijen. ThePirateBay zat anderhalf jaar geleden trouwens nog even in Nederland, maar na een inval van de politie staan de servers inmiddels weer in het thuisland Zweden.
Maar er is ook verzet; sinds jaar en dag vechten organisaties als de MPAA tegen de torrentverspreider. Ook de Zweedse Antipiratbyrån probeert ThePirateBay uit de lucht te halen, zij claimen dat Zweden onderdak biedt aan 40% van de grootste bittorrent clients ter wereld; ThePirateBay alleen al host meer dan 1 miljoen torrents. De MPAA wordt gesteund en gefinancierd door de grote filmmaatschappijen zoals de Walt Disney Company, Warner Bros. en Sony Pictures. ThePirateBay reageert doorgaans laconiek op de bedreigingen en gaat zelfs zo ver om alle bedreigingen online te zetten, met daarbij de (vaak hilarische) reacties van TPB zelf.
“Kennis is macht” zijn de wijze woorden van socioloog Francis Bacon. En hoewel onze broertjes en zusjes waarschijnlijk niet meer in slecht geventileerde fabriekshallen zonder ramen werken, verleent kennis nog steeds macht. Het in Zweden gehuisveste WikiLeaks is al vaker in opspraak geweest, maar bereikte een hoogtepunt in publiciteit toen het gerechtshof van de VS in februari jongstleden besloot dat WikiLeaks niet meer het wikileaks.org domein mocht gebruiken. De site werd meteen veelvuldig veilig gesteld op andere domeinen. De WikiLeaks-servers, met inmiddels 120.000 documenten, bleven ook ongedeerd. WikiLeaks wordt door velen gezien als een veilige haven voor gevoelige en belangrijke informatie. WikiLeaks fungeert als een safe-zone op het internet met een ideologie zo mooi, dat wij er wel in moeten geloven.
Journalisten en klokkenluiders kunnen met behulp van WikiLeaks ongestraft documenten plaatsen en toch volledig in de anonimiteit blijven. WikiLeaks zegt zelf een top-end-military-encryptie te maken wat het vrijwel onmogelijk 
maakt om gegevens van gebruikers terug te vinden. Het beschikbaar stellen van vertrouwelijke documenten kan strafbaar zijn, ook in Nederland. Het kan je je baan kosten en op plekken zoals China en in delen van Afrika en het Midden-Oosten kan het zelfs je leven kosten. Kennis is nog steeds macht, misschien wel meer dan ooit. De ‘Chinese firewall’ filtert alle url’s met ‘wikileaks’ en probeert zo (tevergeefs) de site onbereikbaar te maken voor Chinese internetgebruikers. Net als WikiPedia heeft WikiLeaks ook een trouwe aanhang van mensen die de content controleren en kunnen aangeven wannneer informatie niet betrouwbaar is.
We zullen ongetwijfeld nog veel horen over de torrent websites en WikiLeaks. Er lopen enkele rechtzaken tegen hen die beslissend kunnen zijn voor de toekomst van informatie op internet. Het is misschien niet een kwestie van voor of tegen WikiLeaks of ThePirateBay zijn, maar de discussie aangaan met betrekking tot het omgaan van informatie. WikiLeaks en ThePirateBay verdienen allebei geen cent aan hun activiteiten en handelen naar een ideologie waarin informatie en kennis voor iedereen beschikbaar moet zijn. WikiLeaks en ThePirateBay zijn de rebels without a pause met als brandstof een gigantische fanbase en een sterke ideologie.
