TSS deel 2 – De keerzijde van hiphop
Dit bericht is onderdeel van een zevendelige serie waarin Times Square symbool staat voor de mondiale media.
Hiphop is nog steeds booming. Sinds de commerciële opkomst van dit genre, ongeveer twintig jaar geleden, is er veel veranderd. De sterren leven in weelde. Vroeger vreesden ze in getto’s voor hun leven, tegenwoordig moeten ze oppassen dat ze niet verzuipen in Cristal. Dat uit zich ook in billboards op Times Square. P. Diddy en Jay-Z zijn permanent vertegenwoordigd, een nieuw raptalent ziet zijn opkomst bevestigd met een levensgrote aankondiging op het plein en Gwen Stefani’s nieuwe clip met hiphop invloeden wordt 24 uur per dag uitgezonden. De billboards hebben vaak een erotische lading en promoten machogedrag. Schadelijke beelden dus voor toeristenkinderzieltjes. Vader en moeder weten niet hoe snel ze hun hand voor de oogjes van hun kroost moeten houden.
Zijn die ouders zich er wel bewust van dat dergelijke beelden constant worden uitgezonden op televisie?
Volgens tijdsbesteding.nl kijken tieners (12-19) gemiddeld 8,4 uur per week naar de televisie. Tijdens al die uren stemmen ze debeeldbuis voornamelijk af op muziekzenders. Het jaarrapport 2006 van Stichting Kijkonderzoek geeft aan dat de kijkdichtheid van de drie muziekzenders MTV, TMF en Comedy onder tieners (12-19) respectievelijk 35,1 procent, 32,7 procent en 33 procent is.
Een groot gedeelte van de clips die MTV, TMF en Comedy uitzenden, zijn van hiphopartiesten. Op een enkele uitzondering na bestaan die clips voornamelijk uit seksistische, gewelddadige, homofobische, macho-achtige beelden. Zoals u weet, een YouTube-filmpje zegt meer dan duizend woorden. Zie daarom hieronder de clip “Tip Drill” van rapper Nelly. Een uit 2003 afkomstig klassiek voorbeeld van een ultiem seksistische videoclip. Hoogtepunt? Het moment waarop Nelly zijn creditcard tussen de billen van een van zijn danseressen haalt (NSFW):
Niet geheel onbegrijpelijk is al een aantal jaren een discussie gaande of dergelijke beelden een negatieve invloed hebben op adolescenten. Jongens zouden het vrouwonvriendelijke gedrag van de artiesten als norm gaan zien, en de meisjes schikken zich hier vervolgens naar. Uit eigen ervaring kan ik u vertellen dat de dansvloer van een Amerikaanse club mij sterk doet denken aan de video’s die ik MTV zie. Maar is dit schadelijk? Of is het niet meer dan een onschuldig dansje? Dansen op rock ‘n’ roll deed in de jaren ’50 tenslotte ook stof opwaaien.
In ieder geval struikelen lobbyisten, wetenschappers en tv-deskundigen over elkaar met uitspraken aangaande de vermeende schadelijke effecten. Deze discussie, vooral gevoerd door blanke hoogopgeleiden, kon door haar voortslepende karakter niet meer rekenen op de interesse van het publiek. Maar nu blaast een Afro-Amerikaanse hiphopfan met een kritische film de discussie nieuw leven in.
Filmmaker Byron Hurt is al zijn hele leven verslaafd aan hiphop. Als quarterback van de Northeastern University in Boston draaide hij voor de wedstrijd LL Cool J’s “Mama Said Knock You Out” om zich op te laden. Dat maakt hij ook duidelijk in zijn film, hij licht toe: “Ik wil niet het hokje van critici zonder emotionele binding met de muziek gestopt worden”. Zijn kritische houding tegenover het gedrag van hiphopartiesten dateert van de periode dat hij voor een stichting werkte die vocht tegen geweld jegens vrouwen. Hij merkte toen op dat de door hem zo geliefde muzieksoort denigrerend gedrag tegenover vrouwen promoot.
In de film bezoekt de 37-jarige Hurt hiphopfeesten, festivals, bekende rappers, videoproducenten en fans. Dit levert af en toe confronterende en pijnlijke beelden op. Rapper Busta Rhymes staat bekend om zijn spervuur aan woorden, Hurt krijgt hem echter stil met vragen over homoseksualiteit. “Ik kan niet deelnemen aan een gesprek over dat onderwerp”, mompelt Rhymes. En wanneer Hurt vraagt of een homoseksuele rapper geaccepteerd zou worden, loopt de rapper zelfs de kamer uit. Als het bekende rapduo Clipse gevraagd wordt of hun clips geweldadige stereotypes bevestigen, staan de beide heren met de mond vol tanden. Een opkomende rapper veronschuldigt zich tegenover Hurt: “Als ik verantwoorde teksten schrijf, krijg ik geen aanbiedingen”.
Hoogstwaarschijnlijk hebben de gewelddadige en seksistische clips een slechte invloed op kinderen. Jonge jongens zien rappers als rolmodellen, en gaan zich logischerwijs hetzelfde gedragen. Maar het verbieden van de clips is onverantwoordelijk. Dan worden de rappers beperkt in hun vrijheid van meningsuiting. De aanpak van Hurt is beter. Hij reist stad en land af om zijn video te tonen aan adolescenten. Op die manier maakt hij jongeren bewust van het verknipte moraal die de video’s promoten.
Studenten van zwarte colleges in Florida betitelden de documentaire van Hurt als een ‘eye-opener’. Ashley Hamptons, een twintigjarige student aan de Hampton Universiteit in de staat Virginia vertelde: Ik had nooit beseft dat er een negatieve beeldvorming over zwarte mannen zou ontstaan naar aanleiding van hoe seksistisch zij omgaan met zwarte vrouwen in clips”. Hurt’s kruistocht lijkt zijn vruchten af te werpen. Hopelijk weten hij en zijn medekruisvaarders de vraag naar seksistische clips ooit weg te nemen.
