Twee plekken op twee continenten zijn soms even één
Na twee dagen op het strand zijn mijn schouders verbrand, enkele uren skiën vernietigen mijn rechterenkel. Gelukkig biedt mijn trouwe Lonely Planet gids altijd uitkomst. Een uitkomst als alle tempels op elkaar beginnen te lijken en een stadspark toch niet zo hip and vibrant bleek te zijn als dat de blauwe bijbel eerder beloofde. Op zoek naar andere bezienswaardigheden, een moment waarop je als reiziger kwetsbaar bent. Ook nu betekende het een confrontatie met mezelf, maar ik trok dan eindelijk de conclusie. Diep van binnen wist ik het al langer, maar de stap om er daadwerkelijk voor uit te komen bleek eerder nog te groot: ik heb een fascinatie voor bekende begraafplaatsen.
Als reactie op onderzoek aan de UvA naar deze bijzondere vorm van toerisme werd me afgelopen jaar duidelijk gemaakt dat het hier veelal rare mensen betreft. Mijn zelfvertrouwen stond op het spel, ik kraakte en leek tevens de macht over mijn zelfbewustzijn volledig te verliezen. Ben ik dan volslagen idioot geworden? De blik van mijn medereizigers was vooral verbaasd, maar na het nodige geven en nemen in het reisprogramma, wist ik in de twee mooiste steden ter wereld mijn wens door te drukken.
Op Cementerio de la Recoleta in Buenos Aires werd me direct de weg gewezen door een bord met genummerde graven. In de geboortewijk van prinses Máxima flitsten mijn ogen over de lijst van hoge overheidsfunctionarissen, welgestelde burgers, legerofficieren en schrijvers. Ik stippelde mijn pad uit en liep over het grind en onder de volle bomen een route die via complete grafhuizen en imposante borstbeelden eindigde bij de rustplaats van Evita Perón. Een in schooluniform gestoken meisjesklas was diep onder de indruk en nam de tijd hun aanwezigheid op deze historische plek te verwerken. Deze reactie was misschien wel hetgeen waar ik naar op zoek was. Het melancholische leven met een traan, de passie en dramatiek die de Argentijn zo eigen is.
Ik was geraakt. Geraakt door de reactie van mensen. Direct boekte ik een vlucht naar Parijs, er zat niets anders op dan die andere bekende begraafplaats te bezoeken: Cimetière du Père Lachaise. Het bedevaartsoord voor verwilderde, maar eeuwige fans van Jim Morrison laten hier een traan. Een plek waar je door heel goed te luisteren in samenspel met de wind de prachtige stemmen van Edith Piaff en Maria Callas hoort, terwijl Seurat de groene omgeving vastlegd in een kleurrijk schilderij.
Onbewust op zoek naar het moment waarop ik daadwerkelijk geraakt zou worden, sloeg mijn hart over bij het graf van voor mij twee volslagen onbekenden. Als de gave mij fysiek gegeven zou zijn, had ik een traan gelaten. Na de vroege dood van zijn vrouw, had de man zich ruim veertig jaar later in het graf van zijn eega bij laten zetten. Complete treurnis en schoonheid tegelijk. Pure ontroering over deze vorm van liefde maakte zich meester over mijn gedachten, gedachten die alle kanten op leken te gaan, maar me via de paden van diezelfde ontroering allemaal terug naar onvoorwaardelijk liefhebben brachten. Ik keek enkele minuten naar de steen en liep daarna in een rechte lijn het drukke stadsleven in. Alles is liefde.
Sinds mijn tweede bezoek aan Père Lachaise ben ook ik stilletjes gefascineerd door de plekken waar mensen hun laatste rustplek hebben gevonden. En niet alleen de bekendere, zo reed ik ooit langs een oud, vervallen, klein begraafplaatsje diep in de Schotse binnenlanden. Zo een met een afbrokkelend stenen muurtje en scheefgezakte grafstenen. Allemaal onbekenden natuurlijk, maar daarom niet minder indrukwekkend.
Omdat de dood een heel wezenlijk onderdeel van het leven is en hier in iedere cultuur, maar zelfs in ieder individueel leven weer anders mee omgesprongen wordt, is het voor mij ook in een ‘nieuw’ land dat ik bezoek een bijzondere uitstap.
Grappig, ik ben ooit m’n ‘serie’ ook gestart in Père Lachaise in Parijs.