Je maakt me gek!
De lente is begonnen, de zon schijnt feller, de temperatuur stijgt. Reden om korte rokjes te dragen, teenslippers aan te trekken en een oversized zonnebril op te zetten. Ook de straatmuzikanten kruipen uit hun hol. Het Amsterdamse publiek wordt vermaakt door talloze draaiorgels. Klapperend met een geldbak wordt ritme in de schelle klanken gebracht. De meeste passanten lijken zich aan het lawaai te irriteren. Als ik de Ten Catemarkt nader herken ik een melodie.
Vol verbazing en met lichte schaamte meen ik de nieuwe hit van Gerard Joling te herkennen. “Maak Me Gek” staat negen weken in de Top40, reden genoeg voor een componist om de draaiorgel-versie op de markt te brengen. Een draaiorgel-componist? ‘Die mensen zullen er dus ook zijn’ schiet door mijn hoofd. Hoewel het ding een vertrouwd beeld is in ons ouderwetsche straatbeeld vraag ik me af wie er nou echt op zit te wachten. Is het melancholie, de romantiek van vervlogen tijden? Of is het een toeristentrekker? Ik fiets snel door en ben blij terug te zijn in mijn eigen stadsdeel. Maar nee! Midden in mijn straat staat weer zo’n ding. En wat denkt u? Jawel, Geer z’n melodie is ook hier te horen.
Eenmaal thuis vind ik na enig speurwerk verschillende aan het instrument gewijde websites. A.W. de Vogel biedt ze zelfs te huur aan, voor al uw feesten en partijen. Zet uw boxen aan, of uit, het geluid is met geen knop weg te draaien. Mijn huwelijk zal het niet halen. Maar nu weet ik nog steeds niets over het ding zelf! Gelukkig biedt een volgende website uitkomst. Houdt u zich vast? Want hier gaan we.
Ze worden niet rechtstreeks bespeeld, maar komen tot klinken door een bewegend muziekpatroon. Dat kan een draaiende cilinder of schijf met pennen zijn, of een opgevouwen kartonnen boek of een rol papier met gaatjes.
Zo, dat maakt indruk. Ik kom er achter dat de oorsprong van de draaiorgel in Duitsland ligt. Hebben we toch nog iets van ze overgenomen. Ignaz Bruder heeft het overigens wel gepikt uit de Vogezen in Frankrijk. Nu snap ik de Franse uitspraak ‘mijn oma wil haar orgel terug’.
Mocht u net zo gebiologeerd zijn als ik, valt een bezoek aan het Draaiorgelmuseum in Assen te overwegen. Aan de Rode Heklaan bent u tussen 13:00 uur en 17:30 uur ongetwijfeld van harte welkom.
De link met communicatie is vergezocht, maar het onderzoekje bijzonder interessant en het artikel als geheel hillarisch!
Muziek is jezelf uiten, dus een vorm van communicatie. Dus zelfs een draaiorgel is een communicatiemiddel :)
Zo zag ik ‘m ook PP ;)