Over South Park, afhankelijkheid en verveling

01 december 2008 by Gastblogger

Dit artikel is geschreven door Nieuwe Media student Jesse, het artikel verscheen eerder op Metareporter, een blog dat een kritische blik op de berichtgeving van nieuwe media geeft. Ook meeschrijven aan Spotlight Effect? Klik dan hier.

Op 17 november bericht RTLNieuws.nl over de opmerkelijke resultaten van een onderzoek uitgevoerd door KPN onder 699 Nederlanders. ‘Een kwart van de Nederlanders is namelijk zo gek op internet, dat ze direct na het wakker worden achter de computer gaan zitten,’ aldus de onderzoeksresultaten. Daarnaast zegt 91% van de Nederlanders internet (heel) belangrijk te vinden. Ze typeren zichzelf vooral als ’sociale netwerkers’ en ‘online nieuwsjunks’. Ten slotte noemt RTLNieuws.nl ook nog het feit dat ‘[als] de Nederlander een dag geen internet tot zijn beschikking heeft, hij nog niet direct chagrijnig of in paniek [is]. Maar het moet niet twee dagen achter elkaar zo zijn, vindt 58%.’

Leuk in de context van deze resultaten (ook zonder enige context leuk overigens) is de aflevering ‘Over Logging’ van South Park, waarin deze internetverslaving op de hak genomen wordt. In de aflevering valt internet uit in heel Amerika, waarna totale chaos ontstaat en waarbij iedereen in de stress schiet. Zo ook de vader van Stan, die zo verslaafd en verzadigd is door allerlei exotische porno op internet, dat hij nooit meer terug kan naar de vieze blaadjes van vroeger. Duizenden mensen zijn genoodzaakt te vluchten naar Californië, waar nog een klein beetje internet over is. Daar aangekomen, treffen ze een enorm tentenkamp aan met allemaal ’slachtoffers’ van de internetcatastrofe.

Ook al zou men misschien kunnen denken dat South Park een beetje te ver gaat, typeren ze de kern van het probleem volgens mij messcherp. Nu is het voorbeeld van Stans vader wellicht wel een beetje vergezocht, maar met het zusje van Stan slaan ze de spijker op hun kop, ook als je het vergelijkt met de resultaten van het onderzoek. Het zusje van Stan is verliefd op een jongen, die ze alleen via internet kent en ze kan geen dag zonder hem. Echter, als ze hem in het tentenkamp ontmoet, valt er een lange stilte die krampachtig wordt beëindigd met de belofte elkaar op internet weer te spreken. Lang leve digitale sociale netwerken, dat scheelt je weer genanten momenten!

Het is typerend voor de mate waarop we tegenwoordig van internet afhankelijk zijn. De uitkomst van een dergelijk onderzoek is slechts een bevestiging van iets wat iedereen al wist. Banen, studies, contacten, vermaak en hele bedrijven zijn in meer of mindere mate afhankelijk van toegang tot het internet. Mocht, net zoals in South Park, in heel Europa internet wegvallen, zouden de gevolgen volgens mij catastrofaal zijn. Tentenkampen zijn misschien wat overdreven, maar algehele chaos én verveling liggen op weldegelijk de loer, als je het mij vraagt.

Nu we via deze geweldige overgang op verveling zijn gekomen, kunnen we het daar even over hebben. Volgens de schrijver/hoogleraar Awee Prins wordt de huidge westerse mens gekenmerkt door het feit dat hij alles tot zijn beschikking heeft, maar niets hem meer raakt. In zijn boek Uit Verveling beschrijft hij de gevolgen en het ontstaan van deze overbezette mens: ‘We zijn voortdurend op zoek naar het interessante en denken dat de verveling dan wel verdwijnt.’ Dit gegeven is leuk in combinatie met de uitkomst van het onderzoek dat 58% van de mensen aangeeft chagrijnig te worden als internet meer dan één dag het niet doet. Internet lijkt de ultieme uitkomst te zijn tegen eventuele verveling, waarmee we elke schijnbaar verloren minuut even kunnen opvullen.

Aan de ene kant is het een positieve ontwikkeling dat er zoveel kennis, entertainment en mogelijkheden om met mensen in contact te komen zijn op het internet, maar er kleeft ook een keerzijde aan. We dreigen onze persoonlijke tijd met onszelf kwijt te raken door deze overdosis aan dingen om te doen. Om het een beetje te chargeren; zelfreflectie en rust krijgen geen plek meer, omdat we te druk zijn krabbels bij te houden en spelletjes op bored.com te spelen. Wie weet, misschien zijn we wel zo afhankelijk van internet door een nieuw soort diep gezetelde angst: de angst om ons te vervelen.

Toegegeven, deze post is een beetje ontspoord. Maar ach, ik heb me in ieder geval weer een uurtje niet verveeld! Nog even iets om over na te denken: ‘verwondering is het begin van wijsheid’, aldus Plato. Nu is het dilemma dat mij boeit in deze context van verveling en afhankelijkheid: leiden al die exotische porno, oneindige informatie en boeiende online gemeenschappen juist tot constante verwondering en daarmee vele paden tot wijsheid, óf maakt deze overdosis ons juist apathische wezens die het vermogen om te verwonderen zijn verloren?

Ik ga me maar eens vervelen, misschien kom ik dan op het antwoord.

Gastblogger

Heb je affiniteit met schrijven? We zijn altijd op zoek naar (beginnende) bloggers die ons team willen versterken. Denk eens na over de mogelijkheden die dat voor ons allebei biedt. Jij pakt je digitale pen op, Spotlight Effect geeft je een podium en samen met andere enthousiastelingen creëren we een nieuw begrip in de communicatiewereld. Spreekt deze missie je aan? Klik dan hier.