Bewust worden in twee minuten
Afgelopen vrijdag was het Dodenherdenking en inmiddels hebben we ook Bevrijdingsdag weer achter de rug. En vandaag? Vandaag is het weer gewoon zondag. De dag bij uitstek dus om er eens goed over na te denken, misschien nog wel een beter moment dan de twee minuten stilte die we 4 mei hadden. Want daar gaat het natuurlijk om: dat we als volk stilstaan bij onze oorlogsslachtoffers en beseffen dat onze vrijheid niet vanzelfsprekend is. Een mooie traditie, maar het is de vraag hoe lang deze nog stand zal houden.
4 en 5 mei worden al decennia lang op dezelfde manier ingevuld. Op 4 mei zijn we allemaal twee minuten stil om acht uur ´s avonds en de dag erop kunnen we drinken en dansen op onze vrijheid op één van de 13 festivals in ons land. Uit onderzoek is gebleken dat het draagvlak voor de herdenking in ons land nog erg groot is. Bijna driekwart van de bevolking heeft aangegeven waarde te hechten aan 4 en 5 mei.
Inmiddels is het 62 jaar geleden dat er een eind kwam aan de Tweede Wereldoorlog (WO2). Hoewel het bij lange na geen 80 jaar duurde, was het een relatief lange en vervelende oorlog en ik hoef u niet te vertellen dat het allemaal verschrikkelijk is wat er toen is gebeurd. Toch ben ik van mening dat we misschien moeten gaan nadenken over de invulling van 4 en 5 mei. Hoewel deze dagen, volgens het Nationaal Comité 4 en 5 mei, vrijheid en vrede in zijn algemeen behandelen en WO2 tegenwoordig vooral als aanleiding wordt gezien voor het instellen ervan, wordt de nadruk nog steeds gelegd op een situatie die voor velen net zo dichtbij is als de Slag bij Waterloo. De media dragen hier sterk aan bij door vrijwel zonder uitzondering te refereren aan WO2 wanneer het over 4 en 5 mei gaat. Dat maakt dat ik elk jaar weer een hoop mensen zie die zich geen raad weten met de twee minuten stilte.
Zonder hierbij de overlevenden en betrokkenen van WO2 teniet te willen doen durf ik te stellen dat het redelijk oneerlijk is om deze mensen boven hun jongere lotgenoten te plaatsen, enkel omdat zij de reden zijn dat we een Nationaal Comité 4 en 5 mei hebben. Zeker nu we langzaamaan ook oorlogsslachtoffers uit het Midden-Oosten krijgen lijkt het me een goede zaak om van Dodenherdenking en Bevrijdingsdag in 2008 twee algemene dagen te maken waarin we terugdenken aan alle ellende van de afgelopen 100 jaar – voor mijn part herdenkt u de Kruistochten als u zich daar prettig bij voelt – en hopen dat we over nog eens 100 jaar geen oorlogsslachtoffers meer hebben om te herdenken. Dat zou, hoewel erg utopisch, nog eens mooi zijn en het draagvlak voor 4 en 5 mei onder de generaties van de toekomst alleen maar vergroten. De grootste rol is hierbij misschien wel weggelegd voor de media. Ik zeg niet dat we WO2 moeten vergeten, integendeel zelfs. We moeten deze zwarte periode simpelweg zijn plek in de geschiedenis geven.
Verschil met de oorlogen in de rest van de wereld is dat het zich niet op eigen bodem afspeelde. Daarom vind ik het belangrijk dat het zo blijft. De thema’s zijn wel actueel, en die mogen van mij op scholen, op tv en in kranten uitgebreider behandeld mogen.
Waarom niet een team van professionals een prachtig glossy achtig tijdschrift over rassenhaat e.d. laten maken wat mensen ook daadwerkelijk van de deurmat oppakken om het te gaan lezen? Maak de zware boodschap toegankelijker!
Juist omdat het erg actueel is ben ik van mening dat we ons minder moeten focussen op WO2, hoewel deze zich op eigen bodem afspeelde, en meer op de algemene thema´s. Misschien gebeurt het niet spoedig, maar eens zullen we WO2 moeten ´loslaten´.
Magazine ter ondersteuning lijkt me een prachtig initiatief!