De kersttoespraak: It’s a small world after all
Daar was ie, zomaar uit het niets, Eerste Kerstdag leek vooralsnog rustig te verlopen totdat koningin Beatrix haar jaarlijkse kersttoespraak hield. Want Hare Majesteit was kritisch over virtuele contacten, en dat kon niet. Want de koningin zit zelf immers ook niet op Hyves! Als jij geen Hyves, Twitter of Facebook in de kersttoespraak hebt gehoord, wees dan niet ongerust. De virtuele netwerken werden ook niet letterlijk genoemd.
Het kleine wereldje…
Ik heb me er al eens eerder over verbaast, de mate waarin veel actieve gebruikers van Twitter datzelfde netwerk ook zien als een echte afspiegeling van de maatschappij. Immers, op Twitter lopen de mensen rond die het altijd aan het rechte eind hebben en bovendien is het de plaats waar nieuws als eerste bekend wordt. Grotendeels waar, maar die afspiegeling daar heb ik nog wat moeite mee. Zoveel werd ook duidelijk toen Nalden bij De Wereld Draait Door aan tafel zat, bij een vraag aan de zaal wie Nalden kende stak niemand zijn hand op. Volgens menig Twitteraar onvoorstelbaar. Matthijs van Nieuwkerk noemt Twitter nog altijd emotionele incontinentie, en nee hij is na deze uitzending niet gaan Twitteren.
Hoe groot is het wereldje dan wel?
De schatting ligt ergens rond de 400.000 geregistreerde Nederlandse gebruikers. Exacte cijfers van het aantal Twitter gebruikers zijn nog altijd ver te zoeken, maar dat maakt ook niet zoveel uit. De 9,5 miljoen geregistreerde gebruikers op Hyves zijn immers ook niet iedere dag aan het krabbelen. Hoe klein Twitter is kun je wel duidelijk terug zien, kijk maar naar het aantal volgers van de groten der Twitter in de Twittergids Top 100. Paul de Leeuw staat bovenaan, als je even alleen kijkt naar gebruikers die in het Nederlands Twitteren, met ruim 40.000 volgers. De personen die volgen op de lijst en hun populariteit niet aan televisie hebben te danken moeten het met minder dan de helft aan volgers doen. Als je dit vergelijkt met het aantal kijkers dat Paul de Leeuw heeft op televisie is een schreeuw van hem op Twitter eigenlijk maar een fractie waard van wat hij op televisie doet.
Natuurlijk zijn hier nog een hoop zaken die ervoor zorgen dat het bereik vergroot kan worden, zo is het retweet effect nog niet meegenomen waardoor die 40.000 zo naar een paar honderd duizend kan stijgen. Daarnaast is Twitter een sterk middel om nieuws snel te verspreiden, veel opinieleiders maken namelijk gebruik van Twitter waardoor het nieuws dat daar wordt geproduceerd vaak ook snel de televisie bereikt.
Dan die kersttoespraak
Blog, na blog, na blog struikelden gisteren over de woorden van Beatrix. Een aantal zinnen zou direct verwijzen naar het gebruik van bijvoorbeeld Twitter, zoals:
“Mensen communiceren via snelle korte boodschapjes. Onze samenleving wordt steeds individualistischer. Persoonlijke vrijheid is los komen te staan van verbondenheid met de gemeenschap. Maar zonder enig ‘wij-gevoel’ wordt ons bestaan leeg. Met virtuele ontmoetingen is die leegte niet te vullen; integendeel, afstanden worden juist vergroot.”
Het bekende Slijterijmeisje schreef zelfs een open brief aan de Koningin. Want het kan toch niet waar zijn dat het gebruik van deze virtuele netwerken als negatief wordt gezien?
En daarmee slaat de hele Twitter gemeenschap de spijker recht op zijn kop. De koningin heeft immers de betreffende netwerken zoals Twitter helemaal niet genoemd in haar toespraak, maar dat kleine wereldje voelt zich wel als eerste aangesproken. Waarnaar refereert de koningin dan wel? Dat wordt al snel duidelijk bij het verder beluisteren van de toespraak: “de afstand die wordt gecreëerd in virtuele wereld geeft meer ruimte tot anoniem negatief gedrag”. En de koningin spreekt over “Op spreken zonder respect wordt niemand meer afgerekend.” En dat is volgens mij op de netwerken waar de meest fanatieke Twitteraars gebruik van maken nu net niet het geval.
Wat mij betreft kunnen we dus gewoon weer over tot de orde van de dag, want het gebruik van Twitter is juist prima, en ik denk dat de voordelen die veel mensen daaruit halen door Beatrix ook alleen maar aangemoedigd zal worden. Maar wees in het netwerk altijd kritisch met wat je zegt en ziet. De hype-cultuur waar Beatrix al eerder op wees komt namelijk vaker tevoorschijn dan je denkt.
Prettig genuanceerd artikel! Met een terechte hand in eigen boezem, lijkt me.
Overigens vraag ik me altijd af bij dergelijke opmerkingen over “verbondenheid en sociale cohesie van vroeger”, hoe waardevol die eigenlijk was. Opgelegd van buiten (zuil, overheid, werkgever), en uit noodzaak geboren in plaats van uit vrije keuze. De kracht (en het gevaar als je er niet verstandig mee omgaat) van de huidige ‘virtuele’ verbondenheid is juist die actieve keuze en de nadruk op inhoud, denk ik. Ik kies zelf aan de hand van uitingen/publicaties met wie ik verbonden wil zijn…
Inderdaad prettig genuanceerd. Je hebt gelijk dat op Twitter (en Hyves/Facebook etc) mensen minder geneigd zijn tot negatief anoniem gedrag. Wel is het zo dat relaties minder persoonlijk worden. Kwantiteit boven kwaliteit. Beter een goede buur dan een verre vriend? Ik denk van wel.
Bij blogs is dat echter een ander verhaal (vooral de comments). Daar leidt anonimiteit sneller tot negatief gedrag. Dat is mijn ervaring op mijn eigen blog. Het gros is echter positief.
Nu weet ik niet of blogs sociale relaties tot gevolg hebben, maar bij blogs is dit verschijnsel dus zeker en misschien wel júist aanwezig. Pesten onder de jeugd vindt tegenwoordig ook gemakkelijker en meer plaats via Hyves etc. Net als (buren)ruzies etc. Iedereen kan immers rotzooi over je schrijven. Met naam en toenaam, dat wel.