Evo Morales en de linkse promotietour vanuit Zuid-Amerika

Morales praat met Boliviaanse inwoners na een conferentie in Den Haag. foto: Ridzert Beetstra
9 oktober was het 40 jaar geleden dat guerrillastrijder en icoon voor de revolutie Che Guevara werd doodgeschoten in Bolivia. La Higuera, de stad waar soldaten Guevara vermoorden, kreeg op deze dag wellicht te maken met het hoogst aantal bezoekende journalisten, documentairemakers, politiek geïnteresseerden en toeristen ooit. Bolivia verscheen op deze dag meer in de media dan toen ze het tegen Brazilië opnamen in de voetbalfinale van de Copa America in 1997 of toen ze zich plaatsten voor het WK in 1994.
Tegenwoordig kent Bolivia ook een president met een revolutionaire ideologie, Evo Morales. Deze boerenleider won in 2005 de landsverkiezingen met maar liefst 70% van de stemmen. Het was de eerste inheemse leider in de Boliviaanse geschiedenis. Het volg zag Morales als de aangewezen leider om de corruptie van de conservatieve elite tegen te gaan. Zo won hij ook het vertrouwen van de middenklasse uit de grote steden van het land.
Morales maakte zich vervolgens populair over de hele wereld. Zijn linkse, internationale promotietour sloot goed aan bij de bewegingen uit Chili en Venezuela, waar vooral Hugo Chavez als nieuw voorbeeld voor de hedendaagse socialist optreed. Ook Diego Maradona bleek groot fan te zijn van Morales. Onlangs mochten de nieuwe linkse kameraden samen een aftrap nemen op de Copa America, waar Venezuela host voor was. Tijdens zijn internationale tournee nam Morales ook de tijd om een bezoek te brengen aan ons land, hij sprak ondermeer met Balkenende, Koningin Beatrix en Maxima.
De (internationale) pers was alles behalve negatief over de nieuwe linkse leider. Extern bleek alles goed te gaan met Morales, de situatie in Bolivia bleef een jaar na dato echter vrijwel onveranderd. Bolivia kent nog steeds een zeer hoog analfabetisme, meer dan de helft van de jongeren is werkloos het en kan nog tot de armste landen van Zuid-Amerika gerekend worden. Daarbovenop is de emigratie uit het land significant gestegen de afgelopen twee jaar.
De ooit verheugde middenklasse heeft het vertrouwen in Morales inmiddels opgegeven. De kloof tussen rijk en arm is alleen groter geworden, nooit tevoren waren de conflicten tussen boeren en stedelingen zo groot. Vorig jaar kwamen de spanningen tussen de twee groepen tot een hoogtepunt waarbij regeringsgebouwen in de brand werden gestoken door cocaboeren. Directe aanleiding tot het verzet vanuit de stad was de dood op een student die zich probeerde te verdedigen tegen een inval van de cocaboeren.
Mochten er vandaag nog weer verkiezingen plaatsvinden in Bolivia zou Morales geen kans van slagen meer hebbenâ, dit is de gedachte die er tegenwoordig heerst onder de middenklasse van het land. Toch blijft Morales zijn gezicht kenbaar maken op internationaal gebied, men dient hem te kennen als de redder van de armen en icoon voor de nieuwe linkse revolutie. Ten zien valt nog hoelang hij dit zal volhouden.
Morales was twee weken geleden nog te zien bij The Daily Show, het prominente satirisch politiek praatprogramma van John Steward. Ook bij dit bezoek werd hij geprezen door de altijd kritische presentator uit de Verenigde Staten.