Het veilige groepsgevoel van extremisten
In een onbetwist hoogtepunt uit de Amerikaanse literatuur, To Kill a Mockingbird van Harper Lee, is het jonge meisje Scout Finch getuige van een bedreigende situatie voor haar vader. Een groep mannen wil hem lynchen omdat hij een onschuldige, van verkrachting verdachte neger verdedigt. Het boek speelt zich af in het begin van de vorige eeuw, dus u kunt zich de consternatie voorstellen. Scout heeft geen idee wat er aan de hand is en herkent in de groep mannen de vader van een klasgenootje, meneer Cunningham. Ze begint vrolijk tegen hem te praten, zoals kleine meisjes dat doen. Cunningham wordt ernstig in verlegenheid gebracht, hervindt zich en roept zijn dorpsgenoten op terug te gaan naar hun vrouw en kinderen.
Waarom viel de groep uiteen? Het antwoord is te vinden in een theorie uit de sociale psychologie, deindividuation. GeenStijl toonde het effect van deze theorie afgelopen weekend aan in het normaal zo gezellige Oss.
Uit een onderzoek van Lea, Spears en de Groot uit 2001 blijkt dat wanneer mensen in groep zijn, ze zich geen individu voelen. Daardoor doen ze gemakkelijker dingen die niet kunnen of mogen.
De scherpe en zeer geestige verslaggever Rutger van GeenStijl.tv reisde afgelopen weekend af naar Oss, waar leden van de Nederlandse Volks Unie protesteerden tegen uitlatingen van Jan Marijnissen. Aan de ‘kaalkopjes’ die de Brabantse stad lastig vielen met hun extreme idealen legde Rutger de volgende vraag voor: “Wat doe jij dit jaar met Pasen?”.
Met deze vraagt haalt dit rebellerende GeenStijl-icoon de rechts-extremisten uit de context van hun veilige neo-nazigroepje. Zie op GeenStijl.tv hoe zij daarop reageren.
Volgens mij blijven de kaalkopjes lekker veilig in hun eigen context. Vrijwel niemand vertelt over de paasplannen. Wel bizar hoe die gasten echt niets tegen de media willen zeggen. Als je een boodschap hebt wil je die toch verspreiden? In dit geval is het natuurlijk geweldig dat ze die boodschap voor zichzelf, hun vrienden en hun spandoeken behouden.
Ik vind dat effect ook wel tegen vallen. Ik had al eerder van ‘t item gehoord en wel wat meer verwacht, maar helaas… ik kan me ook voorstellen dat Rutger “leert stappen” Castricum niet al te ver pusht.