De identiteit van RTL is zoek
Niet lang geleden nam RTL Nederland met veel bombarie Tien over van John de Mol en zijn Talpa. Daarmee kwamen ook de voetbalrechten en de uitzendrechten op bescheiden succesformules als Deal or no Deal, De Gouden Kooi en Gooische Vrouwen de kant op van Fons van Westerloo. RTL8 was geboren en RTL werd met vier zenders vrijwel de grootste speler op de Nederlandse televisiemarkt. Het succes leek voor het oprapen en RTL kondigde de doelstelling aan om voor het einde van dit jaar op een marktaandeel van 35 procent te zitten. Echter zorgen de vier zenders van RTL vooralsnog voor een marktaandeel van 31,1 procent, een stuk lager dan gehoopt. Hoewel Frank Eijken, de commerciële topman van RTL, aangeeft dat er geen paniek heerst, lijkt een crisis bij RTL nabij.
Eerder deze week maakte RTL al bekend dat de peperdure Nederlandse producties From Alaska with Love en Lost in Tokyo van de buis gaan en langzamerhand ziet RTL in dat het profileren van vier zenders toch net even iets moeilijker is dan drie. Waar RTL eerst een prachtige verdeling had tussen 4 voor huisvrouwen en 5 voor goedkope sitcoms en sport is het met de overname van Yorin, dat RTL7 werd, eigenlijk al misgegaan. RTL7 kreeg nooit echt een duidelijke identiteit en werd al snel bekend als het ultieme belspelkanaal. En als het met drie zenders al niet echt lekker gaat lijkt het geen slimme keuze om er een vierde zender bij te nemen. Daar dacht Fons van Westerloo helaas anders over. Tien werd overgenomen voor het voetbal en gebombardeerd tot herhalingskanaal met een vrouwelijk tintje.
Met vier kanalen gaat het RTL zo mogelijk nog slechter af. De zenderidentiteit, een belangrijk facet van elke tv-zender, lijkt compleet zoek. Waar RTL4 vroeger het ultieme huisvrouwenkanaal was met Oprah, soaps en het bekende waargebeurde verhaal van Danielle Steel als tegenhanger van het voetbal, wordt het voetbal nu ineens op RTL4 zelf uitgezonden. Het ligt vervolgens voor de hand dat er een transformatie komt, maar Oprah, de soaps en de familieprogramma’s draaien rustig door op 4. Dan kenden we RTL5 als sportkanaal, vroeger golf en tennis en later ook buitenlands voetbal en Voetbal Insite, aangevuld met het zakelijke RTL-Z en Harry Mens op zondag. Maar ook RTL5 is jammerlijk op de hak genomen. Met een mix van sitcoms, talkshows en realityseries blijft van de identiteit van 5 ook weinig over. Dan RTL7, bij deze zender weet de kijker tenminste nog een klein beetje waar hij of zij aan toe is. De business- en sportprogramma’s van RTL5 zijn overgezet naar 7, waardoor RTL7 eigenlijk het oude RTL5 is geworden. De identiteitscrisis krijgt vooral vorm als gekeken wordt naar de programmering van RTL8. Het filmdrama dat vroeger op 4 te zien was, is verhuisd naar 8, aangevuld met herhalingen van programma’s van de andere drie zenders.
Het probleem van RTL zit vooral in de programmering van RTL4, 5 en 8. RTL4 en 8 zenden gezamenlijk drie keer Oprah uit op één dag en RTL5 en 8 zenden beiden dagelijks dr. Phil uit. Ook de sitcom Everybody Loves Raymond is op meerdere kanalen te zien en As The World Turns wordt ook meerdere keren per dag uitgezonden. Op het voetbal na lijkt het erop dat RTL geen echte klappers meer heeft. De programmering van vier kanalen wordt momenteel verzorgd met een voorraad aan programma’s waarmee net een half kanaal te vullen is. Volgens RTL is de kijker slechts even de weg kwijt, dit komt in de praktijk neer op een verwarde kijker die zowel bij 4, 5, 7 en 8 geen idee meer heeft wat hij kan verwachten en uit pure wanhoop overschakelt naar de duidelijke formules van de publieke omroep en SBS. RTL moet snel duidelijke keuzes gaan maken anders komt John de Mol om de hoek kijken en koopt hij vier kanalen voor de prijs van één met het bedrag waarvoor hij Tien van de hand heeft gedaan.
Ik heb eerlijk gezegd ook geen idee wat voor programma’s op welke RTL-zender uitgezonden zouden worden. Van Westerloo had (misschien nog heeft) de grootste kans op de Nederlandse tv-markt ooit, er goed gebruik van maken doet hij (momenteel) zeer zeker niet.
Veel sportprogramma’s worden op primetime uitgezonden. Laat RTL dus eerst maar eens beginnen met het programmeren van alle sport op één kanaal, dan vallen de rest van de puzzelstukjes zelf wel in elkaar.
Maar dat willen ze niet. RTL4 moet een breed kanaal zijn dat veel kijkers trekt, dus zondag zenden ze sport uit, maar de livewedstrijd van vrijdag blijft gewoon op 7.
In dat geval vraagt RTL erom. Al zou je wel beter mogen verwachten van FvW.