De ultieme explosieve jaarwisseling; als muzikant in Afghanistan
Ruim een maand geleden kreeg Bob Fridzema, afgestudeerd pianist en popmuzikant aan het conservatorium in Rotterdam, te maken met de meest merkwaardige trip van zijn leven. Hij mocht namelijk een oud & nieuw concert geven voor onze troepen in Afghanistan. Je zou het de ultieme explosieve jaarwisseling kunnen noemen. Er zijn weinig muzikanten die zo’n gelegenheid op hun ‘band cv’ kunnen zetten. Mede dankzij mijn vriendschap met zijn jongere broer kon ik een interview met hem regelen. Ik was benieuwd naar zijn verhaal, de beeldvorming die er heerst rondom het oorlogsgebied en dingen die ons voorbijgaan in de media.
Bob Fridzema is na het afronden van de popacademie aan het conservatorium in Rotterdam onder andere freelance pianist geworden en momenteel is hij werkzaam bij een aantal interessante bands in Nederland.
“Ik speel onder andere in de Stefan Schill band, dat is een band van een mannetje van 18 op gitaar, echt belachelijk goed. Daar zijn we nu mee in onderhandeling voor een platendeal voor komende zomer. Daarnaast speel ik met Edwin Pennock, dat is een zanger die begin 2008 een single gaat uitbrengen, te vergelijken met George Michael, John Mayer en dergelijke. Verder speel ik samen met Boris van der Lek, dat is de oude saxofonist van Herman Brood, en tot slot heb ik nog mijn coverbandje ‘Blended’ waar het wel allemaal een beetje mee is begonnen voor mij.”
Hoewel Bob door de jaren meer antipathie voor het conservatorium heeft gekregen, heeft hij er wel een mooie lijst van goede bands aan overgehouden. Zo zijn er een aantal projecten ontstaan in de kroeg bij het conservatorium, zoals zijn medewerking aan ‘Goofy and the regulars’, een band die recentelijk nog een cd heeft opgenomen. Gek genoeg is ook de mini-tour langs de Afghaanse soldatenkampen op zo’n wijze ontstaan, toen Bob gebeld werd door Christon Kloosterboer (momenteel wekrzaam bij popgroep XYP en ex-IDOLS finalist). “Ik moest binnen een uur beslissen!” Uiteindelijk is het evenement tot stand gekomen in samenwerking met de minister van defensie (hierboven op de foto) en een aantal goede muzikanten waaronder de band 2nd Place Driver. Er zou een oud & nieuw show gegeven worden in het kamp van Kandahar, het belangrijkste soldatenkamp van Afghanistan, en een show in twee andere kampen. De situatie in Afghanistan was echter dusdanig onveilig dat de twee kleine kampen afvielen uit de tour, dus zou er voor verschillende troepen gespeeld worden binnen kamp Kandahar.
Je kan niet zomaar een ticket boeken naar Kandahar; als ‘special guest’ moet je via de luchtmacht vervoerd worden. Tot 
aan de Verenigde Arabische Emiraten is de reis vrij normaal, maar vlakbij Dubai stapte Bob over op een propellertoestel zonder ramen en stoelen, waar hij vier uur lang kon genieten van ongeïsoleerde motorherrie. Daar kwamook nog eens bij dat alle lichten van het toestel uitgingen zodra het Afghanistan binnenkwam, en Bob dus geen benul had wanneer er werd geland. “De ontvangst bij kamp Kandahar was overigens overweldigend. Onze contactpersonen, waaronder een F16 piloot en een Chinook-ingenieur hebben ons alles laten zien en we mochten zelfs op allerlei oorlogsvliegtuigen en helikopters staan. Je merkt ook dat soldaten echt appreciëren wat wij voor hen 
komen doen, dat gaf ons een goed gevoel.” Bob beschrijft het kamp als een enorm gebied (11 bij 17 kilometer) bestaande uit 15.000 man, afkomstig uit 24 landen. Er is binnen het kamp ook een duidelijke scheiding tussen landen. Bob verbleef bij het ‘Dutch’ gedeelte van het kamp wat bestaat uit zo’n 500 man. De Nederlanders waren de enigen uit het kamp waren die te maken hadden met vermaak op oud & nieuw. De week ervoor stonden Robin Williams, Kid Rock en Miss USA op het centrale podium van het kamp (‘the boardwalk’), in het kader van kerst.
“Bij de boardwalk, wat een soort promenade is, kan men bijvoorbeeld eten afhalen bij de Burger King of de Pizza Hut, souveniertjes kopen en pinnen.”
Gezien het feit dat 90% van het publiek man was en er uiteraard geen alcohol genuttigd mag worden is het een aardige klus om het publiek los te krijgen. Dat is tijdens een try-out voor de oudejaarsshow ook gebleken. “Gelukkig werd het tegendeel bewezen op oudejaarsavond, mensen gingen vanaf moment één uit hun dak. Je zag dat men daar echt behoefte aan had. Je moet je voorstellen dat als je lekker vrij hebt van je werk, je alsnog 24 uur per dag in je werkomgeving verblijft.”
D
e rol van de persofficier is volgens Bob erg belangrijk. Deze moet immers zorg dragen voor de levens van 15.000 man. De bezoekende muzikanten hadden weinig te maken met restricties en regels, wel werd hen vriendelijk verzocht voorzichtig te doen met het maken van foto’s. “Het is niet de bedoeling dat er foto’s gepubliceerd worden van serienummers en artikelen die een bedreiging zouden kunnen vormen voor hen. Ook werd ons gevraagd voorzichtig te zijn met bepaalde communicatie-uitingen naar de buitenwereld, dit had voornamelijk te maken met de veiligheid. Soldaten zelf waren over het algemeen zeer open en eerlijk.”
Dreiging
Een dag voor de aankomst van de muzikanten werd een Canadese collega in het kamp opgeblazen, waarschijnlijk door de Taliban. Kerst en de jaarwisseling worden niet voor niets beschouwd als risicodagen rondom het kamp. “Dit bracht een dreigende sfeer met zich mee, en toen op een avond het luchtalarm afging lag ik panisch in’ bed. Gelukkig was het vals alarm. Ik werd ook best ongemakkelijk van de Amerikaanse soldaten, die daar allemaal 24 uur per dag met M-16’s rondlopen. Zelfs tijdens de lunch , en dat is niet echt prettig eten. Om van de concerten te genieten moesten deze zaken even uit het hoofd gezet worden en dat was niet altijd even makkelijk.”
De Nederlandse troepen zijn in Afghanistan mee op een puur defensieve missie. Het is niet de bedoeling dat de Taliban aangevallen wordt en de troepen mogen alleen vuur gebruiken ter verdediging. Het is de bedoeling dat er een onafhankelijke samenleving wordt opgebouwd en structuur en stabiliteit wordt ontwikkeld. “Wat ik heb begrepen is dat de Afghaanse bevolking echt toe is aan vrede, onafhankelijkheid en verbetering. Men wordt daar daadwerkelijk onderdrukt door de Taliban, maar over de invasie van Amerika valt nog altijd wel te twisten. Dat was wellicht minder netjes. Wel is het zo dat de Taliban nog altijd om de week met een aanval komt, en dat moet echt gestopt worden.”
Voor veel mensen zijn de werkzaamheden van de troepen in Afghanistan nog vrij onduidelijk. Dit heeft te maken de bekende ‘ver van mijn bed’ gedachte. Dit verandert vaak wanneer men geconfronteerd wordt met het overlijden van Nederlandse soldaten. Dat is tegenwoordig bijna het enige nieuws wat nog wordt gepresenteerd vanuit Afghanistan. “Je hoort nooit over wat er bereikt wordt en welke uitwerking de missie daar heeft bij de Afghaanse bevolking. Deze is volgens mij nog best positief. Nog iets dat mij anders heeft doen nadenken over de missie is de mate waarin de troepen daar F16’s nodig hebben, deze zijn van essentieel belang volgens soldaten die ik daar sprak. Een conflict kan het makkelijkst opgelost worden met behulp van eenn F16, dat scheelt een boel tijd, geld en levens. Politiek gezien was de kwestie rondom de financiering voor de F16’s erg controversieel. Ik had hier persoonlijk ook veel antipathie voor, maar nu ben ik iets genuanceerder over deze kwestie gaan denken.”
Hoewel de troepen in Afghanistan dubbel uitbetaald krijgen zolang ze er verblijven, is Bob van mening dat de meeste soldaten het niet voor het geld doen en wel degelijk vertrouwen in de missie hebben. “Ik heb gemerkt dat er echt een gezamenlijk geloof in de missie heerst, en ze daar echt het gevoel hebben dat ze iets kunnen bereiken. Men zegt wel dat de hele missie nog jaren lang gaat duren, het is een proces dat zich echt moet graveren in de maatschappij daar. Dat is gelijk ook het frustrerende; je kan niet verwachten dat zo’n missie van de ene op de andere dag een oplossing biedt. Daar gaan de media soms iets te kritisch mee om. Verder is de tijd een bron van frustaties. Veel Amerikanen verblijven daar jarenlang, die zien hun kinderen bijvoorbeeld niet opgroeien. Ik hoorde zelfs dat er een aantal incidenten zijn geweest met doorgedraaide Amerikanen waarbij illegale drank een rol gespeeld heeft.”
Wie in het verleden naar oorlogsfilms heeft gekeken, weet dat ouderwetse, geschreven post tradioneel het belangrijkste communicatiemiddel was in oorlogsgebieden. Anno 2008 kunnen ‘onze jongens’ echter ook gewoon gebruik maken van een telefoon in het kamp. Zelfs internetten is tegenwoordig mogelijk, en dus vormen msn en webblogs mooie uitlaatkleppen voor veel soldaten. “Ondanks de middelen die een verblijf daar wat makkelijker maken is het echt een eenmalige ervaring voor mij, een tweede bezoek gaat er zeker niet van komen, dat kan ik wel uitsluiten.”
Je bent dus bevriend met de jongere broer van Bob. Noemen ze jullie dan Ridz en Fridz? ;)
Goed, en nu een serieuze reactie:
In de VS is het steunen/bedanken/moraliseren/entertainen van troepen normaal, al in WO2 werden er USO-shows georganiseerd. Was dit een voor Nederland unieke aangelegenheid, of doen wij dit soort dingen ook vaker?
Bennie Jolink van Normaal is bijvoorbeeld ook in Afghanistan geweest Jer.
Klopt, Bennie Jolink is ook geweest. Maar van persoonlijk contact was weinig sprake heb ik begrepen.
Het feit dat wij er een week waren en heel veel met iedereen daar persoonlijk omgingen was erg gaaf. Voor ons maar ook zeker voor hun.
Zoveel afleiding is er daar helaas niet. Logisch ook wel, tis tenslotte oorlog, maar toch :)
Hi Bob,
Ik kan me enigszins voorstellen dat het een geweldige ervaring geweest moet zijn!
Bennie Jolink was er volgens mij ook maar een dag, het was een soort touch-and-go. Dan is een week een stuk intensiever.
Succes!