(Plus 1) Artikel, karma, eKudo, Hyvesvriend, Digg etc.

24 april 2008 by Edial Dekker

Ik heb welgeteld 158 vrienden. Hyves-vrienden welteverstaan. Dat zijn er dan niet zo heel veel, maar ik moet er wel bij zeggen dat (bijna) al mijn hyves-vrienden meer vrienden hebben dan ikzelf, dus mijn vrienden zijn wèl populair. En ik ben hùn vriend… dat is ook wat waard, denk ik.

Het mag duidelijk zijn; pronken met successen die je online hebt behaald is niet zo makkelijk. Maar internet leent zich er goed voor; alles wat je doet wordt gedocumenteerd en veel diensten bieden hun gebruikers de mogelijkheid om punten of iets soortgelijks aan te plakken, afhankelijk van de moeite die je ergens in steekt. Met andere woorden: je online reputatie is de plek waar technologie en samenwerking elkaar ontmoeten. (Rheingold, 2002)

De meeste web 2.0 toepassingen bieden een manier om de activiteiten van de gebruiker te documenteren en er een waarde aan te geven. Twitter gebruikt followers om een indicatie te geven hoe populair je bent, maar ook het aantal Flickr foto’s, de hoeveelheid Linden-dollars (Second Life) en je Technorati rating zeggen iets over je ‘vooruitgang’ op internet. Het doel is om een (gewaardeerd) profiel op te bouwen ergens. Je kunt je afvragen of het bezitten van een ‘Tier 6 armor‘ in World of Warcraft wat toevoegt, maar bij eBay heb je wel degelijk iets aan je ‘feedback-rating’, zeker met het oog op toekomstige transacties die je wellicht gaat doen.

Er zijn een paar voorwaarden om een reputatie- of feedbacksysteem goed te laten werken:

De identiteit van de gebruiker(s) moet(en) voor langere tijd bestaan
Er moeten feedback en/of reacties geplaatst kunnen worden
Mensen moeten vertrouwen hebben in het systeem
Het moet mogelijk zijn om mensen te herkennen die aan het ‘free riden’ zijn en deze mensen moeten ‘bestraft’ kunnen worden

Er bestaat van nature een menselijk vertrouwen voor zulke systemen, hoewel dat misschien niet altijd terecht is. Op eBay is 99,99% van de transacties succesvol en zijn dus zowel de koper als de verkoper blij. Je kunt je voorstellen dat een winkel (door diefstal) minder succesvol is in het verkopen van alle producten. Maar systemen als deze zijn niet alleen voor Amazon en andere bedrijven een goede zaak, ook voor de gebruikers heeft een ‘web of trust‘ op die manier voordelen.

Vertrouwen is het sleutelwoord, het vertrouwen dat mensen toekennen aan een feedback- of een reputatie-systeem bestaat al langer dan vandaag. Biologen en experimenten met spelgedrag wijzen allemaal naar hetzelfde verschijnsel: ‘de schaduw van de toekomst‘. Wanneer iemand een reputatie heeft opgebouwd laat hij aan de rest van zijn gemeenschap zien hoe hij zich in de toekomst gaat gedragen (Rheingold: 2002). Dus iemand die op eBay veel positieve feedback heeft zal je later waarschijnlijk ook geen oor aannaaien. Het systeem kan ook ingezet worden om de ‘ruis’ op internet tegen te gaan door gezamenlijk een artikel te ‘digg-en’ of van een ‘eKudo‘ te voorzien. Digg is een paar weken overgestapt op een variant van dit reputatiesysteem; mensen die een hoog aanzien hebben gekregen krijgen de mogelijkheid om mensen attent te maken op goede en vooral relevante artikelen. Slashdot probeert al jaren zelf relevante artikelen te selecteren.

De toekomst van dit soort systemen is afhankelijk van initiatieven zoals het DataPortability project en OpenID . Drie weken geleden, op The Next Web conferentie, riep DataPortability-oprichter Chris Saad de vraag op wie nou eigenlijk de eigenaar van informatie zoals bijvoorbeeld reacties is. De gebruiker? Of bedrijven zoals Amazon en eBay? Dit kun je ook doortrekken naar reputatie: wanneer ik iets opbouw op eBay dan is dat mijn reputatie en niet die van eBay. Het moet dus mogelijk zijn om die reputatie, en dat vertrouwen dat je ergens hebt opgebouwd, mee te nemen naar andere plekken op internet. Virtuele gemeenschappen en p2p-netwerken bestaan veelal uit ‘webs-of-trust’ waarin de gewone gebruiker waarde toevoegt aan relaties en producten. Het is dan wel zo eerlijk dat wij zelf die informatie mogen beheren.

Bronvermelding
Rheingold, Howard. 2002. Smart Mobs: The Next Social Revolution. Cambridge. MA: Perseus, 113-132.

Edial Dekker

Edial heeft Nieuwe Media gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam. Inmiddels is hij naar Berlin verhuisd om Your Neighbours op te richten, een 'digital agency' met een sterke focus op datavisualisaties, online ontwikkelingen en user interfaces. Muziek, dagelijks lekker eten en surfen zijn belangrijke zaken voor hem. Je kunt hem altijd vragen of er nog slaapplekken vrij zijn in de Your Neighbours mansion te Kreuzberg.