Revenge of the Nerds, deel 1: Bruce Timm
Dit is een bijdrage van striptekenaar Joscha. Ook meeschrijven aan Spotlight Effect? Klik dan hier.
Hoe nerds en geeks de wereld veroverden
Tijden veranderen. Wilde je vroeger wat voorstellen dan was je sportief, knap, charmant of je had een rijke vader. Tegenwoordig maken de nerds van vroeger de dienst uit. Toen waren strips, games en films het domein van eenzame, stille jongentjes met puisten. Tegenwoordig zijn games cool, hippe mensen dragen T-shirts met stripfiguren en de superhelden vullen het witte doek. Die jongentjes die met gym altijd als laatste werden gekozen, regeren nu de wereld. Onder de kop Revenge of the Nerds werpt Spotlight Effect zijn licht op een aantal van deze moderne helden. In dit eerste deel stel ik u voor aan Bruce Timm!
Je zou kunnen stellen dat Bruce Timm voor een groot deel verantwoordelijk is voor de huidige populariteit van superhelden. Samen met onder meer scriptschrijver Paul Dini maakte hij begin jaren negentig de strakke Batmantekenfilm, die in Nederland werd uitgezonden door Telekids. Hoewel de eerste seizoenen van die serie tegenwoordig behoorlijk kinderachtig aandoen waren ze destijds heel volwassen voor een kindercartoon. Door de donkere, serieuze toon van de tekenfilm werd de serie niet alleen populair bij kinderen, ze werd ook een hit onder Bat-fans.
In het begin waren de studio’s er nog huiverig voor om een tekenfilmserie over superhelden te maken met jonge volwassenen als doelgroep. Door het blijvende succes van Timm’s tekenfilms en de populairiteit van series als Buffy gingen zij toch overstag.
Eigenlijk wilde Bruce Timm, geboren in 1961 helemaal geen tekenfilms maken. Het was altijd zijn droom om striptekenaar te worden. Hij is autodidact, zijn belangrijkste training was het natekenen van zijn favoriete strips. Hij koos er bewust voor om niet naar een kunstopleiding te gaan, nu heeft hij het idee dat het voor zijn kennis van tekentechnieken eigenlijk beter was als hij dat wel had gedaan. Het is dan ook zijn advies aan jonge tekenaars om vooral wél naar een kunstacademie te gaan.
Bruce Timm is echt onderaan de ladder begonnen. Na twee jaar in een supermarkt gewerkt te hebben werd Timm aangenomen bij een kleine animatiestudio in LA. Na hier enige tijd aan een soort He-Man tekenfilmserie gewerkt te hebben kwam hij terecht bij verschillende andere werkgevers. Hier werkte hij aan een aantal tekenfilms waarvan G.I. Joe de bekendste is. Hij was toen nog steeds een vrij onbelangrijke medewerker, af en toe deed hij wel wat design en regie. Ondertussen probeerde hij een portfolio samen te stellen die tot werk in de stripwereld zou moeten leiden. Het lukte hem echter niet om stripopdrachten te krijgen. In 1989 begon Bruce Timm bij Warner Brothers. Hij werkte hier onder andere als regisseur aan de serie Tiny Toons.
Bruce Timm is een grote fan van superhelden, hij refereert vaak naar zichzelf en zijn collega’s als geeks. Zijn favoriet is Batman.
Tijdens zijn werk in tekenfilmbranche was het hem opgevallen dat er veel onlogische beslissingen werden genomen. Het meest storend vond hij de hoeveelheid lijnen die gebruikt werd. Omdat een tekenfilm uit enorm veel tekeningen bestaat (24 per seconde) is het verstandig om zo min mogelijk lijnen te gebruiken. Dit animeert het best, het leidt tot vloeiende bewegingen.
Toen ze bij Warner Bros voorstelden om een Batman tekenfilmserie te maken rook Timm zijn kans. Hij combineerde zijn visie op Batman met zijn theorieën over animatie. Dit leidde tot Batman The Animated Series (BTAS), voor het eerst op tv in 1992. Door het donkere karakter en de duidelijke art deco invloed werd de tekenstijl Dark Deco gedoopt. De serie was een groot succes.
Naar aanleiding van dat succes volgden Superman, Batman Beyond (ook bekend als Batman of the Future) en Justice Leaque. In al deze series is de hand van Bruce Timm duidelijk zichtbaar. Zijn hoekige, elegante stijl is erg populair en heeft al veel andere tekenaars geïnspireerd.
De opvallendste eigenschap van deze tekenfilmseries is het volwassen karakter. Superhelden zijn weer cool. De series hebben dan ook meer weg van de oude superman cartoons van de Fleischer broertjes dan van de campy Adam West Batman uit de 60’s.
De eerste seizoenen van BTAS werden duidelijk nog voor kinderen gemaakt, de producenten wilden beslist niet dat de serie te volwassen zou worden. Maar na het succes van Batman en Superman konden de bedenkers van de serie steeds verder gaan. Hoogtepunt is zonder twijfel Batman of the Future, Return of the Joker (Voor de nerds onder ons de stem van de joker is van Mark “Luke Skywalker” Hamil). Overigens gingen Timm en consorten daar wel té ver. De straight-to-video productie moest opnieuw worden ge-edit en de donkerste stukken (lees: de beste stukken) sneuvelden. De originele versie is, gelukkig, sinds een paar jaar op DVD verkrijgbaar.
Door de superhelden serieus te behandelen kwamen de superhelden, die eind jaren ’80 nog behoorlijk in het slop zaten, weer helemaal terug. Natuurlijk zijn daar wel meer mensen voor verantwoordelijk, met name Frank Miller en Tim Burton. Maar de invloed van Tim Burton’s Batman op BTAS is kleiner dan de invloed van Timm’s series op de films van vandaag. Er zijn zelfs mensen die stellen dat zonder deze series, films als Sam Raimi’s Spiderman niet mogelijk waren geweest.
Door het succes van de Batman serie heeft Bruce Timm ook eindelijk werk gevonden als striptekenaar. Met zijn eerste strip Mad Love won Bruce Timm samen met zijn partner in crime, schrijver Paul Dini, zelfs een Eisner Award!
Helaas zijn er momenteel maar weinig van zijn strips leverbaar.
Wel leverbaar is Batman, Black & White deel 1. Dit stripboek bevat verhalen van verschillende bekende schrijvers en tekenaars en is alleen daarom al een klassieker. Timm schreef en tekende Two of a Kind, een noir hoogtepunt.
Batman of the Future, Return of the Joker is gewoon op DVD te krijgen (de uncut-version) en ook dit is echt een aanrader. Zowel het verhaal als de animatie is fantastisch.
Verder is er een enorme hoeveelheid werk van Bruce Timm te vinden op Popcultureshock.
Mooi stuk, kan ik als (voormalig) verslinder van comics wel waarderen, hoewel ik enkel Marvel-comics las.
Ik ben het alleen niet helemaal met je eens dat Timm ‘grotendeels verantwoordelijk’ is voor de huidige populariteit van superhelden. Toen hij nog in de luiers lag waren Jack Kirby en Stan Lee allang gevierde striptekenaars en -schrijvers. Bovendien werden superhelden pas echt populair bij de massa met de Spiderman en X-Men films, dat is Batman en Superman nooit gelukt.
Overigens vind ik zijn stijl in BTAS wel erg strak! Was ook een erg leuke tekenfilm ;)
Dank voor de positieve reactie. Maar ik word wel fout geciteerd. Ik zeg niet grotendeels maar “voor een groot deel”, er is een verschil.
Je hoort mij de invloed van mensen als Stan Lee en Jack Kirby niet ontkennen. (Kirby is bruce timm’s grote voorbeeld)
Maar je moet het toch met me eens zijn dat het werk van deze en andere oldtimers pas sinds kort (weer) de waardering krijgt die het verdient.De huidige opleving van striphelden kan je dus moeilijk toeschrijven aan deze jongens.
Ik durf te stelllen dat zonder de populariteit van het werk van bruce timm en in mindere mate het succes van burtons batman films de studio’s nooit zoveel geld hadden neer gelegd voor, bijvoorbeeld, een spiderman verfilming.
Bij mijn weten hebben Kirby en Lee (om het maar even bij deze twee te houden) nooit aan waardering hebben ingeboet. Bovendien zeg je zelf al dat Kirby Timm’s grote voorbeeld is.
Comics hebben altijd een trouwe fanbase gehad, of het nu Marvel of DC is/was. Ben het wel met je eens dat de Marvel-films voortborduren op het succes van Batman/Superman, maar toch blijf ik erbij dat het begon met de oldtimers. Superman en Batman zijn op hun beurt ook weer geínspireerd door Lee en Kirby.
Daar komt nog het volgende bij: je hebt het over de huidige opleving van striphelden, maar dat zijn volgens mij vrijwel allemaal karakters uit de Marvel-stal.
Pingback: Spotlight Effect - de communicatieblog van Nederland » Russische sprookjes en Amerikaanse strips