Van hét techbedrijf tot pechbedrijf
Dit artikel verscheen eerder in Medium, tijdschrift voor communicatiewetenschap, en bevat een interview met Robert Scoble, de man achter Scobleizer.
Iedereen is wel eens van mening dat vroeger alles beter was. Die gedachte zal de laatste tijd waarschijnlijk veel door het hoofd van Bill Gates gespookt hebben, want Microsoft is niet meer de vanzelfsprekende marktleider die het jarenlang is geweest. Bovendien is de voormalige monopolist de laatste tijd veelvuldig in het nieuws. Wat is er toch allemaal aan de hand bij Microsoft?
R.I.P. Microsoft?
Volgens Paul Graham, programmeur, essayist en medeoprichter van Viaweb, de eerste webapplicatie, heeft het bedrijf dat toch jarenlang de onbetwiste nummer één aan het ICT-firmament was de digitale boot gemist. Met zijn essay, dat de veelzeggende titel Microsoft is Dead droeg, deed hij onlangs een hoop stof opwaaien in de ICT-wereld. Hij bedoelde hier niks meer en niks minder mee dan dat Microsoft niet meer meetelt voor hen die de toon aangeven binnen het vakgebied. Het bedrijf is inmiddels afgezakt tot het grijze gebied waar ook IBM een aantal jaar geleden in verzeild is geraakt, zo stelt Graham. Een typerend voorbeeld voor de vermeende malaise en illustratief voor de woorden van Graham is de Brandz top 100 van dit jaar, waar Microsoft voor het eerst in jaren derde is geëindigd. Directe concurrent Google heeft de eerste plaats in handen. Terwijl de merkwaarde van Microsoft in een jaar daalde van 62 naar 55 miljard dollar, steeg die van Google van 37 naar 66 miljard. Hoeveel waarde moeten wij hier als publiek aan hechten? Niet veel, als het ligt aan Robert Scoble, voormalig technisch evangelist van Microsoft en auteur van één van de populairste techblogs van dit moment. “Het idee dat Microsoft dood zou zijn is absoluut belachelijk. Maar als je het erover hebt of Microsoft wel of niet interessant is, of zijn potentieel benut, valt er zeker wat voor te zeggen.” Laten we om te beginnen eens kijken hoe deze terugval valt te verklaren.
Succesverhaal
Microsoft produceert al sinds het stenen tijdperk van de computerindustrie besturingssystemen (onder andere in samenwerking met IBM), maar pas vanaf het moment dat MS-DOS begin jaren negentig het veld moest ruimen voor Windows 3.0, en de gebruiksvriendelijkheid van PC’s een enorme impuls kreeg, werd Microsoft echt bekend bij het grote publiek. Toepassingen als Internet Explorer en Microsoft Office werden, in verschillende opeenvolgende versies, de standaard en uiteindelijk was Microsoft eind jaren negentig met grote voorsprong op haar concurrenten marktleider. De populariteit van diensten als MSN Messenger en producten als Windows XP verstevigden deze positie alleen maar meer.
Juridische twisten
De dominantie van Microsoft was in die jaren zo groot dat het onder de aandacht kwam van de Amerikaanse senaat, die er in 1997 en 1998 uitgebreid over sprak. Het Ministerie van Justitie achtte het vervolgens nodig een rechtszaak aan te spannen tegen Microsoft. De aanklacht in een notendop: het bedrijf zou misbruik maken van haar monopoliepositie. In 1999 oordeelde de rechter dat de aanklacht gegrond was en Bill Gates moest Microsoft noodgedwongen opsplitsen in divisies. Ongeveer op hetzelfde moment kreeg Microsoft tevens te maken met de opkomst van een aantal bedrijven die erop gebrand waren een graantje mee te pikken van de juridische klap die de marktleider te verwerken kreeg.
Concurrentie
Allereerst was er Google, het bedrijf dat Google in merkwaarde voorbijstreefde. Dat was geen verassing. “Het is het snelst groeiende bedrijf ooit, dat naast een killer-app (websearch) continu haar producten en diensten blijf doorontwikkelen,” aldus John Meulemans van marketingcommunicatiebureau Urbanology Group in de ICT-special van Carp Magazine. Voorbeelden hiervan zijn talrijk: van de aankoop van YouTube door Google en, recenter, de overname van het door Microsoft zeer gewilde advertentiebedrijf Doubleclick, tot het enorme succes van Gmail.
Dat andere bedrijf dat zo ongeveer na de grote ICT-crash aan het eind van de jaren negentig opkwam is Apple, het bedrijf dat rond 1992 op sterven na dood was en afgeschreven door ICT-experts. Onder de bezielende leiding van Steve Jobs heeft het bedrijf echter hard gevochten om op te krabbelen en de hegemonie van Microsoft te doorbreken. De ommekeer kwam met de introductie van de iMac, vlak voor de millenniumwisseling. Vanaf dat moment ging het voor Apple bergopwaarts. Met uiterlijk, ontwerp en compatibiliteit met andere Apple-applicaties zoals iTunes als voornaamste sterke punten wisten Steve Jobs en de zijnen het te schoppen tot wat ze nu zijn: hét innovatieve en toonaangevende technologiebedrijf. De ophef over de binnenkort te verschijnen iPhone illustreert dit eens te meer. Overigens heeft Microsoft jarenlang flink wat aandelen in Apple gehad als tegenprestatie voor technologische ondersteuning. Bill Gates zal dus per saldo weinig tranen hebben gelaten om de wederopstanding van Apple.
Desktop vs. internet
Ook Paul Graham betoogt dat Apple en Google medeverantwoordelijk zijn voor de terugval van Microsoft. Daarnaast beweert hij dat Microsoft internet lange tijd links heeft laten liggen. De verbeterde toepassingen en snelle ontwikkeling van internet maakt de desktop overbodig. Voor Microsoft is de desktop jarenlang het uitgangspunt geweest bij het ontwikkelen van hun producten. Uitgebreide softwarepakketten in alle soorten en maten moesten iedere consument op maat bedienen. Met de groeiende toename van web-based applicaties worden die producten overbodig. Aangezien steeds meer mensen snelle toegang hebben tot internet zal deze ontwikkeling zich alleen maar doorzetten en zal Microsoft verder afglijden, aldus Graham. Scoble is het hier niet mee eens: ”Er zit zeker meer potentieel in Microsoft dan dat het nu laat zien. Met de beste middelen van de wereld tot zijn beschikking zou het bedrijf veel sneller moet innoveren dan het nu doet.“ Aan de andere kant maakt Microsoft nog steeds een hoop winst. In het eerste kwartaal van 2007 bedroeg de winst bijna vijf miljard dollar, ruim twee miljard meer dan dezelfde periode een jaar geleden. Deze riante stijging is vooral te danken aan de introductie van Windows Vista. Zo slecht gaat het dus ook weer niet. Toch is het een feit dat Microsoft vooral op technologisch gebied wordt ingehaald door de concurrentie. “Het is een groot bedrijf geworden dat moeite heeft om hard genoeg te groeien om de aandeelhouders te plezieren en daarnaast de aandacht van de wereldpers te blijven trekken. Microsoft is deze positie niet gewend,” aldus Robert Scoble, die het kan weten als voormalig medewerker van Microsoft.
Toekomst
Wat betekent dit allemaal voor de toekomst van Microsoft? Volgens Scoble gaat Microsoft nog wel een tijdje mee, bovendien zouden we inmiddels moeten weten dat in er in de ICT-wereld rare dingen kunnen gebeuren: “Eind jaren negentig werd Apple ook dood verklaard. Apple is niet dood. Microsoft is een gezond bedrijf met groeiende inkomsten en winstcijfers.” We kunnen dus de conclusie trekken dat het met Microsoft allemaal zo’n vaart niet zal lopen. Er zal altijd wel weer een nieuwe ontwikkeling zijn waar ze nét even eerder in stappen als de concurrentie, en zolang er winst wordt gemaakt zit het wel goed. Wat dat betreft is het niet meer dan terecht dat de medewerkster van de persdesk van Microsoft Nederlands desgevraagd antwoordde dat er wat Microsoft betreft niks aan de hand is. Want, zo sluit Scoble af:
Bedrijven met miljarden op hun rekening gaan niet dood en zeker niet eenvoudig.
En zo is het maar net.
Pingback: University Update - Bill Gates - Van hét techbedrijf tot pechbedrijf
Een ander teken aan de wand is dat microsoft.ning.com nog altijd niet geclaimd is; zelfs niet door fervente tegenstanders van microsoft, ja zou zelfs zeggen dat ze de moeite niet meer doen…
Voor degene die na het lezen van dit stukje geïnteresseerd is geraakt in de werking van de Apple computer: kom gerust eens langs op macmiep.nl want daar staat alles uitgelegd!
@jansegers: Ning is slechts de zoveelste social networkingtool, verwacht er niet te veel van.
Bovendien; een Microsoft-netwerk? Ik vraag me af of Bill Gates zoveel fans heeft. Google.ning.com en apple.ning.com bestaan trouwens ook (nog?) niet.